Geograma: “Zibersegurtasuna elementu zentrala eta erakundearekiko zeharkakoa izan behar da, ez osagarria”
Informazio Geografikoko Sistemak (GIS) zerbitzu digital bat dira, eta software-hornidurako kate guztiak bezala, ez dago zibererasoetatik libre. Sektorearen segurtasuna funtsezko puntua da: “Zerbait argi badugu, erabilitako tresna edozein dela ere, ezinbestekoa da bizi-zikloan zehar kalitatezko zerbitzuak mantentzea lehenesten duten estrategiak izatea eta proaktiboak izatea azpiegitura digital seguruak mantentzeko”, dio Alejandro Guinea de Salas Geogramako CEOak.
Noiz eta non jaio zen Geograma?
Geograma 1998an hasi zen Araban, GIS soluzioetan eta mapa digitaletan erreferente bihurtzeko asmoz. Hasiera-hasieratik, enpresak erabiltzaileei datu geografikoak teknologia disruptiboaren eta ikuspegi errealista eta praktikoaren bidez hurbiltzea proposatu zuen, eta balio horiek 26 urte baino gehiagoz markatu dute beren ibilbidea.
Zer bilakaera izan du bere jarduerak ordutik?
1998. urteaz geroztik, Geogramak bilakaera esanguratsua izan du, startup teknologikoa izatetik Espainiako GIS zerbitzuetan enpresa liderra izatera igaro baita. Bere zerbitzuen hedapenean, kartografia digitaleko oinarrizkoak eskaintzetik, bost ezagutza-arlo espezializatu garatzera igaro da: Higiezinen Jabetza, GIS Teknologia, Inbentarioa eta Kartografia, Datuen Kudeaketa eta Tratamendua eta Datuen Lizentziak eta Tresna Teknologikoak.
Bezeroek ere dibertsifikazio handia bizi izan dute: Geogramak ehunka enpresa eta administrazio publikorekin lan egin du, GeoBilbao, GeoTraffic Goteborgen (Suedia) eta Toluca-Mexiko DF trenaren proiektuekin, besteak beste. Hori guztia berrikuntza teknologiko handi baten eskutik: abangoardiako teknologiak sartu ditu, hala nola 3D laser eskanerra, datuak atzemateko droneak, BIM modelatua, datu geoespazialei aplikatutako adimen artifiziala, eta TomTom eta Here-ren Floating Car Data teknologian oinarritutako denbora errealeko trafiko-soluzioak.
Zein merkatutan mugitzen da gaur egun enpresa?
Gaur egun, Geogramak GIS eta Location Intelligence soluzioen merkatuan jarduten du. Sektore hori hazkunde betean dago, eraldaketa digitala eta datu geoespazialetan oinarritutako erabakiak hartzeko beharra direla eta. Zerbitzu espezializatuak eskaintzen ditu sektore estrategikoetarako, hala nola azpiegiturak, espazio publikoa eta mugikortasuna, energia edo industria. Enpresa pribatuentzat, administrazio publikoentzat eta teknologia-sailentzat egiten dugu lan.
GIS sektorearen egungo panoraman, zer garrantzi hartzen du segurtasunak?
Sektoreko zibersegurtasunaren egoerari buruzko SafeGIS 2026 urtekarian argitaratu dugun bezala, zibersegurtasuna elementu zentrala eta zeharkakoa izan behar da erakundearentzat, ez osagarria, sektore honetan lan egiten dugunontzat. Maiz produkzioaz hitz egiten dugu (logikoa denez) eta segurtasuna ahazten dugu; eta aipatzen denean, gorabeheraren batengatik izaten da. Gure sektorean zibersegurtasunaz ere hitz egin behar dugu: egiten dugunaz, egiten ez dugunaz, funtzionatzen ez zaigunaz…
Zer iritzi du Geogramak horri buruz?
Gure ustez, bai enpresa garatzaileek, bai zerbitzu horiek kontratatzen dituzten erakunde pribatu eta publikoek kontuan izan behar dugu ezen, gure sistemen eguneroko segurtasuna kontuan hartzen ez badugu, araudiak eta lege-eskakizunak ez betetzeaz gain, eginkizunak alde batera uzten ditugula eta, lehenik eta behin, ematen den zerbitzua arriskuan jartzen dugula —batzuetan kritikoa izan daiteke, baita pertsonen osotasun fisikoarentzat ere—, baita herritarren, bezeroen edo beste edozein kolektiboren datu konfidentzialak edo pertsonalak ere. Eta zergatik ez esan, gure jardueraren jarraipena ere konprometitzen dugu, eta, azken batean, geure lanpostuak.
Zer gomendio ematen ditu SafeGIS 2026 urtekariak?
Mendekotasunak eta konplexutasuna egunetik egunera hazten ari dira, eta mehatxuak gero eta sofistikatuagoak dira. Baina nonbaitetik hasi behar da, eta, ia beti bezala, oreka bat bilatzean datza gakoa: arriskuak minimizatzea, horretarako baliabideak optimizatuz. Alde batetik, ahaleginak benetan arrisku handia dagoen lekuetan zentratu behar dira, arintzeko eraginkorrak izan daitezen; bestetik, ahalik eta gehien murriztu behar dira adabakiak aplikatzearekin, bertsioak eguneratzearekin, sistemak migratzearekin edo aginteak konbentzitzearekin lotutako buruko minak, funtzionatzen duen zerbitzu bat inbertitzeko edo eteteko beharraz, hain zuzen ere, berdin funtzionatzen jarrai dezan, baina modu seguruagoan.
Eta hori guztia betetzen ari da?
Oraindik bide luzea dago egiteko, eta halaxe ikusten da urtekarian argitaratutako laginketan. Aztertutako GIS askok hornidura-kate kaltebera dute, eta erabilitako teknologien multzoak kalteberatasun ezagunak ditu. Horietako batzuek, gainera, ransomware motako zibererasoen ebidentziak dituzte. Beste kasu batzuetan, teknologia zaharkituak dira zuzenean, eta jada ez dago analisi eguneraturik; horrek ahulgune ugari utz ditzake zabalik sistemetan. Geograman errealitate horren jakitun gara, eta software-hornidurako katearen zibersegurtasuna gure bezeroentzako beste zerbitzu bat bezala integratu dugu. Gaur egun, uste dugu ezinezkoa dela GIS zerbitzuak eskaintzea aldagai hori kontuan hartu gabe.
Nola egiten du hori Geogramak?
Merkatuan hainbat aukera daude, konplexutasun-maila desberdinekin, horri heltzeko. Geograman, gure SafeGIS Risk Score metrikarekin, gure bezeroen zerbitzuek horiek osatzen dituzten teknologien aldizkako monitorizazioa eta horiei eragiten dieten segurtasun-gertaera guztien aldizkako analisia dute. Analisiaren elikadurari esker, kalitatezko hainbat datu-iturriren bidez, aldian behin ondorioak eta gomendioak emateko gai gara, software-horniduraren katea ahalik eta seguruena eta eraginkorrena izan dadin. Nolanahi ere, tresna ez da garrantzitsuena, garrantzitsuena pentsamoldea eta estrategia erakunde osora iristea da, batez ere bitarteko karguetara eta kargu exekutiboetara.
Eusko Jaurlaritzak zibersegurtasuna bultzatzen du euskal enpresetan, gai horri buruzko ehun ekonomiko bat sortuz, SPRIk artikulatua.
