Onkoreplica: “Terapia eraginkorragoen etorrera bizkortzea eta paziente onkologikoek tratamenduetarako duten sarbidea hobetzea bilatzen dugu”

Proiektu europar baten garapenean, CIC biomaGUNEko talde batek tumoreen hiru dimentsioko modeloak fabrikatzeko hainbat metodo aztertu zituen. Emaitzen potentzialetik sortu zen Onkoreplica, gaur egun enpresa-proposamen gisa eratzen dena. Paula V. Aristizabal doktorearen, ikertzaile eta ekimenaren bultzatzailearen arabera, “teknologiaren helburua da merkaturako terapia eraginkorragoen etorrera bizkortzea eta paziente onkologikoek tumoreen errealitate biologikora hobeto egokitutako tratamenduetarako sarbidea hobetzea“.

Noiz eta nola sortu zen enpresa-ekimen hau?

Onkoreplica CIC biomaGUNEren Bionanoplasmonikako taldean garatutako ikerketa-ildo batetik sortu zen. European Research Council (ERC) erakundeak finantzatutako 4DBIOSERS proiektua gauzatu bitartean, tumoreen hiru dimentsioko modeloak fabrikatzeko hainbat metodo aztertu genituen. Lortutako emaitzek erakutsi zuten transferentzia-potentzial argia zegoela, eta, horren ondorioz, laguntza eskatu genuen garatutako teknologiaren kontzeptuaren proba-proiektu bat gauzatzeko. Laguntza-eskaera hori onartu zen, eta, hortik aurrera, ideia taxutzen hasi zen. 2024tik ezagutza hori benetako enpresa-irtenbide bihurtzeko lanean ari gara, garapen teknologikoan eta proiektua inpaktu-ekimen gisa definitzeko bidean aurrera eginez.

Zer bilakaera izan du harrezkero?

Harrezkero, enpresa-proposamenari forma eman diogu: zehatzago definitu dugu negozio-eredua, hainbat merkataritza-estrategia aztertu ditugu eta gure balio-proposamena findu dugu, merkatuaren benetako beharrekin lerrokatzeko. Aldi berean, garapen teknologikoan aurrera egiten jarraitzen dugu, lortutako emaitzak sendotuz eta plataformaren gaitasunak zabalduz, azken aplikaziora gero eta gehiago hurbiltzeko.

Onkoreplicak azken Toribio Echevarria saria jaso du ‘Startupak eta Enpresa Proiektuak’ kategorian. Zer aurrerapen edo ekimen bideratu ditu aitorpen horrek?

Aitorpen hori bultzada handia izan da Gipuzkoako berrikuntza-ekosistemaren barruan dugun posizionamendurako. Prestakuntza espezializatuari ateak ireki dizkio Gipuzkoako Merkataritza Ganberaren bitartez, arlo garrantzitsuetako adituekin konektatzeko aukera eman digu, hala nola lege-esparruarekin, eta gure gaitasun operatiboa indartzen duten baliabide digitalak eskaini dizkigu. Gainera, sariak laguntza ekonomikoa ere jasotzen du, etorkizunean enpresa eratzeko erabiliko duguna, Onkoreplicak hurrengo urratsak oinarri sendoago batekin egin ditzan.

Zein puntutan dago gaur egun ekimena?

Une honetan, Onkoreplicak garapen-fasean dagoen enpresa-proiektua izaten jarraitzen du, oraindik sozietatea eratu gabe. CIC biomaGUNEtik jarduten dugu, eta, horri esker, bertako instalazioak eta ekipamendua erabil ditzakegu, teknologia fintzen eta balizko bezeroei eta early adopters-ei beta zerbitzuak eskaintzen jarraitzen dugun bitartean. Aldi berean, hurrengo urratsei ekiteko behar den finantzaketa ziurtatzeko lanean ari gara, bai dimentsio teknologikoan, bai enpresa-arloan.

Zer aukera eskaintzen ditu Onkoreplica-k?

Onkoreplicak soluzioen belaunaldi berri bat eskaintzen du farmakoen saiakuntzarako, eta aukera ematen du tumore-errepliken tratamenduak hiru dimentsiotakoak oso adierazgarriak ebaluatzeko. Hurbilketa horrek errendimendu handiko azterlanak errazten ditu, eredu iragargarriagoak erabiliz, eta horrek kostuak murrizten eta garapenaren fase aurreratuetan huts egiten duten konposatuen kopurua murrizten laguntzen du. Azken batean, teknologiaren helburua da merkaturako terapia eraginkorragoen etorrera bizkortzea eta paziente onkologikoek beren tumoreen errealitate biologikora hobeto egokitutako tratamenduetarako sarbidea hobetzea.

Zein dira hurbileko mugarriak edo etorkizuneko planak?

Orain arte tumore solidoen hainbat eredu garatu ditugu —bularreko minbizia eta melanoma, besteak beste— giza ehunetik eratorritako biomaterial bakarrak erabiliz. Horri esker, ez ditugu erabili ohi diren animalia-jatorriko materialak, eta, horrela, eredu fidagarriagoa lortu dezakegu animalien esperimentazioa murrizten den bitartean. Bularreko minbiziaren organoideen biobanku bat ere sortu dugu, eta, horietatik abiatuta, tumorearen biologia modu leialean erreproduzitzen duen eredu bat.

Etorkizunari begira, gure helburua kimioterapia klasikoekin egindako kontzeptu-proben saiakuntzak indartzea eta kontrastatzea da, eta immunoterapietara eta antigorputz eta farmako konjugatuetara (ADC) zabaltzea. Aldi berean, katalogoa beste tumore solido mota batzuetara zabaltzeko asmoa dugu, gero eta moldakorragoa eta adierazgarriagoa den plataforma baterantz aurrera eginez.

SPRI Taldeak euskal enpresen I+G bultzatzen du tresnekin, aktiboekin, laguntzekin, lantalde eta aliantzekin, ikerketa sustatzeko eta teknologia berriak sortzeko. Elkartek, Emaitek edo Hazitek bezalako I+Grako laguntza programak kontsulta itzazu.