Euskal osasun-berrikuntzarako Europako finantzaketa-aukera berriak
Testuinguru honetan, SPRIk eta Innobasquek antolatutako jardunaldi teknikoak —Euskadin dagoen Enterprise Europe Network sareko kideak, Eusko Jaurlaritzak SPRIren bidez bultzatua eta CDTI, Basque Health Cluster, BIOEF eta Kataluniako Unibertsitate Politeknikoarekin elkarlanean garatua— aukera eman du aztertzeko nola ari diren bilakatzen I+G+b arloko nazioarteko lankidetzarako finantzaketa-aukerak osasunaren esparruan Horizonte Europa programaren barruan, eta zer ondorio izan ditzaketen bizitza-zientzien euskal ekosistemarentzat.
Bereiki, ekimen europarrak baliabideen zati esanguratsu bat bideratzen du arlo honetara, 1. Klusterraren bidez (Osasuna), eta bertan jorratzen dira erronka nagusiak, hala nola biztanleriaren zahartzea, osasun-sistemen jasangarritasuna edo diagnostiko zehatzagoen garapena.
Testuinguru honetan, deialdi hauetan dagoen lehia handiak proposamenak aldez aurretik prestatzea eta nazioarteko partzuergo sendoak eraikitzea eskatzen du.
Ikerketatik osasun-eraginera
Jardunaldian nabarmendu den alderdi garrantzitsuenetako bat da gero eta orientazio handiagoa dagoela osasun-sistemetan benetako eragina izango duten proiektuetara. Proposamenek hasieratik azaldu behar dute nola balioztatuko den teknologia ingurune klinikoetan eta nola txerta daitekeen ospitaleetan edo osasun-sistemetan.
Horizonte Europa programaren barruan, European Innovation Council-eko tresnek, hala nola EIC Pathfinder eta EIC Transition ekimenek, hasierako faseetan dauden teknologia disruptiboak babesten dituzte eta merkatura hurbilago dauden heldutasun teknologikoko mailetara iristea errazten dute. Ikuspegi honen helburua da “Heriotzaren Harana” deiturikoa murriztea, hau da, ikerketa akademikoaren eta haren aplikazio industrial edo klinikoaren arteko arrakala.
Halaber, nabarmentzekoa da EU Mission on Cancer ekimena; haren helburua da 2030a baino lehen hiru milioi pertsonaren bizitza hobetzea, minbiziaren prebentzioan, diagnostikoan eta tratamenduan oinarritutako proiektuen bidez.
Era berean, Innovative Health Initiative bezalako lankidetza publiko-pribatuek 2.400 milioi euroko aurrekontua dute eta industriaren parte-hartze esanguratsua eskatzen dute.
Finantzaketa-eredu berriak
Bestalde, Europako finantzaketak gero eta gehiago txertatzen ditu plangintza estrategiko handiagoa eskatzen duten ereduak. Saioan aipatutako aldaketa garrantzitsuenetako bat Lump Sum justifikazio-sistema da; sistema horrek ordainketak aldez aurretik definitutako mugarri teknikoak betetzeari lotzen dizkio. Eredu honek administrazio-kudeaketa sinplifikatzen du, baina proiektuaren arrisku teknikoa handitzen du.
Gainera, partzuergoek hainbat herrialdetako bazkideak integratu behar dituzte eta araudi-eskakizun espezifikoak bete, hala nola giza parte-hartzea duten proiektuetan saiakuntza klinikoen eranskinak sartzea edo berdintasun-planak eskuragarri izatea.
Lehentasunezko teknologiak
Esparru honetan, Horizonte Europak osasunean eragin eraldatzaile handia izan dezaketen teknologiak lehenesten ditu, besteak beste diagnostikoari aplikatutako adimen artifiziala, giza biki digitalak, terapia aurreratuak, nanomedikuntza, ehunen bioinprimaketa, radioteragnostikoa edo diagnostiko eramangarriko irtenbideak (point of care).
Aldi berean, biomedikuntzarekin lotutako adimen artifiziala bezalako eremuetan proposamenen hazkundeak deialdien lehiakortasun-maila handitu du; horrek bikaintasun zientifikoa eta balioztatze klinikorako eta ustiapen teknologikorako estrategia argia uztartzea eskatzen du.
Euskal sistemaren gaitasunak
Euskal sistemak dagoeneko parte hartzen du arlo horiekin lotutako Europako proiektuetan. Jardunaldian deialdi hauetan lortutako arrakasta-kasuen berri izan dugu. CIC biomaGUNE zentroak CROSSBRAIN bezalako proiektuetan parte hartzen du, garun-estimulaziorako nanomaterialetan oinarritua, edo SMARTdrugs proiektuan, radiofarmakoen garapenera bideratua.
Bestalde, BioKeralty enpresak IN-ARMOR bezalako proiektuetan parte hartzen du, mikrobioen aurkako erresistentziaren aurrean epigenetikan oinarritua, eta OPADE proiektuan; azken horrek depresio-nahasmendu larria duten pazienteentzako antidepresiboen eraginkortasuna optimizatzea eta aurreikustea du helburu, analisi multiomikoaren eta AAko tresna prediktibo baten bidez.
Gainera, eskualde mailan, Basque Digital Innovation Hub bezalako ekimenek posizionamendu hori indartzen dute, enpresei teknologia digital eta jasangarriak txertatzen lagunduz. BDIHren Gailu Medikoen eta Osasun Digitalaren nodoak 50 aktibo teknologiko baino gehiago ditu, eta horiei esker kontzeptu-frogak eta balioztatzeak egin daitezke teknologia horietan inbertsioak egin aurretik.
Deialdien aurreko prestaketa
Ondorioz, osasun-arloko Europako programetan parte hartzeak aurreikuspena eskatzen du. Partzuergoak askotan deialdien argitalpen ofiziala baino lehen eratzen dira, lan-programen aurretiazko zirriborroetan oinarrituta.
Bioteknologian, teknologia medikoan edo osasun digitalean soluzioak garatzen dituzten euskal enpresentzat, Europako deialdiek berrikuntza-estrategiak osatu ditzakete, baldin eta haien gaitasun teknologikoen eta programaren lehentasunen artean egokitzapen argia badago.
Testuinguru honetan, Enterprise Europe Network sarearen euskal nodoak (EEN Basque), SPRIk koordinatua, laguntza espezializatua eskaintzen die euskal enpresei Horizon Europe programan parte hartzea sustatzeko. Aholkularitza pertsonalizatuaren, nazioarteko bazkideen bilaketaren, proposamenen kalitatea hobetzeko prestakuntzaren eta proiektuen kudeaketan emandako laguntzaren bidez, EEN funtsezko baliabide bihurtzen da ETEen arrakasta-aukera handitzeko Europako programa honetan.
