Eusko Jaurlaritzak 110 milioi euroko inbertsioa onartu du 2027rako, Iberdrolak Euskadin banaketa-sare elektrikoa indartzeko eta digitalizatzeko
- Eusko Jaurlaritzak Euskadiko garraio-sarearen potentziaren % 40tik gorako igoera lortu ondoren, banaketa-sareko inbertsioak bultzatu behar dira, azken bezeroengana iristeko.
- Eusko Jaurlaritzak onartutako inbertsioaren % 75 sare elektrikoa garatzera eta berrindartzera bideratuko da, eta gainerako % 25a, berriz, egungo sarea modernizatzera eta digitalizatzera.
- Inbertsio horiei esker, Euskadiko sare elektrikoa bizkorrago egokitu ahal izango da industriaren beharretara, garraioaren elektrifikaziora eta etxebizitza berrien eskarira.
- Beharrezko urratsa da, baina ez nahikoa, industria-kontsumitzaile handien, enpresa txiki eta ertainen eta beste kontsumitzaile batzuen (117 guztira) eskari elektrikoaren beharrei erantzuteko.
Eusko Jaurlaritzak 2027ko ekitaldian banaketa-sare elektrikoan egin beharreko Inbertsioen Urteko Plana —Iberdrolaren I-DE banatzaileak aurkeztu duena— onartu du aste honetan. Iberdrolak Euskadiko sare elektrikoetan egingo dituen inbertsioen aurreikuspena 332 milioi eurokoa izango da 2027-2029 aldian, eta 110 milioi eurotik gorakoa 2027an. Azpiegitura elektrikoak indartzera bideratutako baliabide-bolumen hori funtsezko elementua da garapen ekonomikorako, industria-lehiakortasunerako eta lurraldera produkzio-jarduera berriak erakartzeko.
Inbertsio-ahalegin horri esker, sarearen ahalmena, modernizazioa eta digitalizazioa indartuko dira. Hori beharrezkoa da Euskadiko elektrifikazio- eta deskarbonizazio-eskariari aurre egiteko.
Horrela, beraz, Inbertsioen Urteko Plan berri horrek industriaren eskari elektriko handiagoari, ibilgailu elektrikoaren hedapenari, errepideko garraioaren deskarbonizazioari eta etxebizitza berrien eskari handiagoari erantzuten die. Testuinguru horretan, ezinbestekoa da banaketa-sareak garraio-sarean aurreikusitako hobekuntzak azken kontsumoko puntuetaraino eramateko beharrezkoa den ahalmena izatea.
Plana, gainera, une erabakigarri batean onartu da, Eusko Jaurlaritzak, 2025-2030 aldiko Sare Elektrikoen Plangintzaren barruan, Euskadiko garraio-sare elektrikoaren potentziaren % 40tik gorako igoera lortu ondoren. Sare elektrikoaren bi maila horien (garraioaren eta banaketaren) arteko koordinazio egokia funtsezkoa da egindako inbertsioek euskal gizarte osorako hornidura elektriko nahikoa, segurua eta kalitatezkoa ekarriko dutela ziurtatzeko.
2027rako aurreikusitako inbertsio osoaren % 75 banaketa-sare elektrikoa garatzera eta berrindartzera bideratuko da, eta haren ahalmena eta sendotasuna handitzeko jarduketak egingo dira. Gainerako % 25a, berriz, egungo azpiegiturak modernizatzera eta digitalizatzera bideratuko da. Banaketa horri esker, aurrera egin ahal izango da energia-eskari berriak eta teknologia emergenteak integratzeko prestatuta egongo den sare malgu bat lortzeko bidean.
Industria-kontsumitzaile handiak
Planean aurreikusitako inbertsioak beharrezkoak dira, baina ez nahikoak, industria-kontsumitzaile handien, enpresa txiki eta ertainen eta beste kontsumitzaile batzuen (117 guztira) jarduerari erantzuteko. Banaketa-sarea zabaltzeak industria-proiektu berrien garapenerako elektrizitatea eskuratzeko aukera erraztuko du, eta lagungarria izango da euskal produkzio-ehunaren deskarbonizazio-beharrei erantzuteko. Azken bi urteetan, ETEen deskarbonizaziorako eskaria dela eta, hirukoiztu egin dira eskatutako potentzia-igoerak. Inbertsioek, gainera, euskal kontsumitzaile guztien horniduraren kalitatea hobetzea ahalbidetuko dute.
Banaketa-sarean egin beharreko Inbertsioen Urteko Planaren edukia Eusko Jaurlaritzak, Iberdrolaren I-DE banatzaileak eta erakundeetako eta sektore elektrikoko beste eragile batzuek batera egindako lanaren emaitza da. Planak Euskadiko industriaren eta gizartearen eskariei erantzuten dieten proiektuei ematen die lehentasuna. Lankidetza-ikuspegi hori inbertsioak energia-plangintzarekin eta herrialdeko helburu estrategikoekin lerrokatzeko bermea da.
Hala ere, Eusko Jaurlaritzaren ustez, ahalegin handia egin bada ere, sare elektrikoaren garapen-erritmoa oraindik ez da nahikoa, eta datozen urteetan handitzen jarraitu beharko du, aurreikusitakoaren arabera eskariak izango duen igoerara egokitzeko. Ildo horretan, inbertsioen gauzatzearen jarraipena egiten jarraituko du.
Eusko Jaurlaritzak ziurtatu nahi du euskal sare elektrikoa Euskadiko deskarbonizazioak eta industria-lehiakortasunak eskatzen duten erritmoan garatu ahal izango dela. Horretarako, erabakigarriak izango dira garraio-sarearen plangintzaren behin betiko onarpena eta konpainia banatzaileentzako ordainsariak arautzeko esparruaren egokitzapena.
Bi aldeentzat, sareetan egin beharreko inbertsioen garapena funtsezkoa da Euskadiren hazkundea eta jasangarritasuna ahalbidetzeko. Ildo horretan, azpimarratu da premiazkoa dela indarrean dagoen arau-esparrua dela eta Espainiako sare elektrikoek gaur egun dituzten inbertsio-mugak aldatzeko beharrezkoak diren arauak onartzea. Industriaren elektrifikazioa eta deskarbonizazioa bizkortuko duten azpiegitura elektrikoak garatzeko esparru bultzatzaile baten alde egin nahi da.
