Eskualdeko garapen-agentziek partaidetza handiagoa eskatzen dute Europako finantzaketa-funtsen gobernantzan
- “Eredu berriak eskualdeei sarbide zuzenagoa ematen die Europako Batzordearekin duten elkarrizketarako, baina eskualdeei egindako esleipenak oraindik ere estatuen mende daude neurri handi batean”, nabarmendu du Jade Connoly-k
Eskualde Garapeneko Agentzien Urteko Foroaren (ADR) 26. edizioa Euskadiko Teknologia Parkeko Zamudioko campusean egin da, SPRI Taldeak antolatuta, eta erakunde publiko horiek Europako finantziazio-funtsen gobernantzan parte-hartze handiagoa eskatzeko balio izan du. Izan ere, EBren 2028-2034 eperako finantza-programa berria eztabaidatzen ari dira.
“Eredu berriak eskualdeei sarbide zuzenagoa ematen die Europako Batzordearekin duten elkarrizketarako, baina eskualdeei egindako esleipenak oraindik ere estatuen mende daude neurri handi batean”, nabarmendu du Jade Connoly-k, Eurada-ko politika eta proiektuen arduradunak.
SPRI Taldeko zuzendari nagusi Jon Ansoleagak inauguratu du foroa asteazken honetan, eta esan du eskualde-garapena “lankidetzatik eta lurraldeen arteko ezagutza partekatutik” eraikitzen dela. Gaineratu duenez, Europa lehentasunak eta tresnak birdefinitzen ari da, eta garapen-agentziek, programak kudeatzeaz gain, “lurraldeko politikak, tresnak eta gaitasunak lerrokatu behar ditugu. Hain zuzen ere, zeregin hori errazten digun tresna bat dugu Euskadin: Industria Sailak egindako Industria-Euskadi 2030 Plana”.
Joaquien Gomezek, ADR Foroaren egungo presidenteak, “ziurgabetasunaren erdian erabakiak hartzera behartzen” duen aro aldaketari buruz hitz egin du eta eskualdeetako garapen agentzien rola azpimarratu du, “itoguneak non agertzen diren ikusten baitugu”.
Jade Connoly adituak, EBko finantza-programa berriaren prestaketan eskualdeek parte-hartze handiagoa izatea defendatzeaz gain, Lehiakortasunerako Europako Funtsari buruz hitz egin du, 234.000 milioi euroko partida globalarekin. Eskualdeak foroaren gobernantzan integratzearen alde agertu da. “Eskualdeek beren indarguneak kudeatzeko boterea dute, eta unibertsitateak eta ETEak eskualde mailan daude”.
Asteazkenean, ADR Foroaren batzarrarekin amaitu da jardunaldia. Batzarrean, Joaquín Gómez hautatu dute berriro lehendakari, eta datorren urteko edizioa martxoan egingo dela iragarri dute, Mallorcan.
Osteguneko jardunaldia Horizon Europeri buruzko hitzaldi batekin hasi da; izan ere, hori da EBko finantzaketa-programarik handiena. Cristina Oyon-ek Spri Taldeko zuzendariordeak Horizon 2028-2034 programan aurreikusitako aldaketei egin die erreferentzia, zeinak 95.000 milioi eurotik 175.000 milioi eurora igaroko den aurrekontua baitakar.
Jose Moises Martin Carretero CDTI Estatuko agentziako zuzendari nagusiak esan du Europako Batzordeak onartu egin duela kendu nahi zuen berrikuntzarekin lankidetzan aritzea. “Diru asko dago, baina asko dago definitzeko eta berrikuntza oldarkorragoa behar dugu”.
Oyon harro agertu da: “Azkenean, Europak industria sustatzeaz hitz egiten du, ikerkuntzarekin eta berrikuntzarekin bat eginez. Itxura ona du, baina beldurra ematen digu ezarpenak”. Martin Carreterok adierazi duenez, politika industrialak berrikuntza bultzatzeko balio behar du, modu koordinatuan. “Berrikuntzak ez du industriaren menpe egon behar”.
Datuak
Datuak eskualde-garapenean duen balioari buruzko mahai-inguruan, SPRI Taldeko zuzendari nagusi Jon Ansoleagak euskal agentzia publikoa garatzen ari den estrategia aipatu du. Nuria Peinado SPRIko IKT arloko zuzendariak adierazi duenez, datuaren balio errealak “aukera ematen digu erabaki kontrastatuak hartzeko, programetan eta zerbitzuetan nola jokatu lehenesteko. Datu horiek tratatzeko gai izan behar dugu, eragin hori benetakoa izan dadin enpresa-sarean”.
SPRIko aholkularitza juridikoko Zuriñe Aranburuk nabarmendu duenez, datuak “fidagarria izan behar du, eta jakin behar dugu nork eta zertarako erabiltzen den. Zailena ikuskaritza bat egitea izan da, jakiteko zer dagoen desgobernatuta, jakiteko zer daukagun eta nola erabil dezakegun modu arduratsuan”.
Jorge Barrerok, COTECeko (berrikuntza bultzatzeko irabazi-asmorik gabeko fundazioa) zuzendari nagusiak, eskualdeetako erakunde publikoetan datuaren kultura eraikitzeko erronka planteatu du.
SPRIko Ekintzailetza eta Sustapen alorreko Amaia Romerok moderatu du foroa. Rocío Castrillok, ENISA estatuko enpresa publikoko Ekintzailetza eta Estrategia zuzendariak, adierazi du talentua erakartzea “hurrengo startup-belaunaldirako bidea” dela. Cristina Fanjul Asturiasko CEEI zentroko zuzendariak, finantzazioaz gain, ekintzailetzak indarra hartzen jarrai dezan lan egitearen alde egin du. Ane de Ariñok, Eusko Jaurlaritzako Ekintzailetza eta Nazioartekotze zuzendariak, ekimena sustatzera deitu du, batez ere unibertsitate mailan. Ana Sánchez APDko ipar-mendebaldeko zuzendariak adierazi duenez, “talentu espezializatuaren eta talentu seniorraren falta dago”.
Ekitaldiak hamar bat esperientzia berri aurkeztu ditu autonomia-erkidegoetan. Andaluzian, 50 eta 500 milioi euro artean fakturatzen duten, 250 eta 3.000 langile artean dituzten, eta berrikuntzarekin eta nazioartekotzearekin konprometituta dauden enpresen finantzaketa hobetzeko funts bat jarri da martxan. Aragoik enpresa txiki eta ertainetan berrikuntza kudeatzeko eredu berri bat bultzatu du, jardunbide egokiekin.
Navarra Net Zero Tech Valley autonomia-erkidego horretan ezarritako ekimena teknologia garbien industria garatzeko, gaur egungo ekosistemari eusteko, hazteko eta ezarpen berriak erakartzeko. Errioxak ekonomia zirkularreko plan pilotuen proiektua aurkeztu du, eta antzeko beste ekimen batzuetatik bereiztea agenteak mobilizatzea da. Enpresen erreleborako plataforma bat bultzatu dute Extremaduran; izan ere, autonomoen % 17k erretiroa hartuko dute datozen lau urteetan.
Kantabrian, mikroETE-etan zibersegurtasuna sustatzeko proiektu bat jarri da martxan, eta Balear Uharteetan negozio txikien errelebo-plan bat ezarri da, aholkularitza pertsonalizatu eta doakoarekin. Madrilek berrikuntza-eredu irekia erakutsi du, eta Euskadin, SPRIk ekoizpen-gaitasunen mapatzea aurkeztu du, euskal industria-ehunari laguntzeko.
