Nanokide: minbiziaren aurkako tratamendu eraginkorrerako nanoteknologia
Urtean metastasi hepatikoaren 1.500.000 kasu inguru izaten dira munduan, 800.000 koloneko minbiziak eragindakoak eta 700.000 gibeleko minbiziaren ondoriozkoak. Horrelako gaixotasunen tratamendua hobetzen laguntzeko Nanokide enpresak terapia aurreratuen eta minbiziaren tratamendurako nanosistemetan oinarritutako formulazioen garapenean lan egiten du, nanoegiturak miRNA eta mRNA teknologiekin konbinatuz.
“Gure nanosistema formulazio malgua, ez-toxikoa eta ekoizten erraza da, eta mikroRNA eta ARNm sekuentziekin konbinatuta, plataforma ezin hobea eskaintzen du minbiziaren aurkako botikak garatzeko”, diote enpresako arduradunek.
Spin-off hau, Iker Badiola UPV/EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko irakasleak sortuta, Zitek-tik 2021ean jaio zen, unibertsitate honetako Bizkaiko Campuseko ekintzailetzari laguntzeko programaren barruan. Enpresak SPRIren eta Londresko King´s College-ren laguntza jaso du, besteak beste. Duela gutxi, Signaling Lab taldeko minbiziaren dibisioari eta Santiagoko Unibertsitateko Alejandro Sánchez irakaslearen ikerketa-taldeari lagundu die nanopartikula bat garatzeko. Nanopartikula horrek gibeleko metastasia %80 murrizte lortu dusaguekin egindako probetan. Proiektua Ameriketako Estatu Batuetako Osasun Institutu Nazionalaren programa aurreklinikorako hautatu zuten.
Ikuspegi zientifikotik, munduko erakunde zientifiko garrantzitsuenetako batek bermatu du, eta, enpresaren ikuspegitik, Nanokideren proiekzioa bultza dezakeen kalitate-ziurtagiria da”, azpimarratzen du Badiolak. Patentatu ondoren, formulazioa enpresa bioteknologiko horri transferitu zaio, eta hau arduratuko da formulazioa garatzeaz. “FDA bezalako erakundeak programan egotea, zaintza teknologikoko lana egiten dutenak, balio handiko abala dira, Nanokiderentzat finantzazioa eta bazkide estrategikoak lortzeari begira”, gehitu zuen arduradunak”, zehaztu du Badiolak euskal unibertsitate horren Campusa argitalpenean argitaratutako elkarrizketa batean.
Spin-off bioteknologiko honek asmatutako teknologiaren funtsa nanosistema malgu bat mikroRNA eta minbiziaren aurkako ARNm terapiarekin konbinatzean oinarritzen da. Minbiziaren aurkako tratamenduetan dituen aplikazioei dagokienez, honako hauek azpimarra daitezke: Terapia antiangiogenikoa, minbiziaren aurkako zelula amen terapia eta immunoterapia.
Lehenengo kasuan, zehazki terapia antiangiogenikoetan, “nanopartikulek berariaz falta den miR-20a sar dezakete gibeleko zelula endotelial sinusoidaletan, prozesu angiogenikoa blokeatuz”, deskribatzen dute bere webgunean. Bestalde, minbiziaren aurkako zelula amen tratamenduetan, enpresak azaltzen digu nola minbizi-zelula amek proteinen adierazpen-profil desberdina dutela minbizi-zelula desberdinekin alderatuta. Bereizketa-prozesuarekin lotutako proteina kritikoen identifikazioa erabakigarria da. Horregatik, “span-ean oinarritutako nanopartikulak CSC CD133 markatzailearen aurkako nanogorputzekin apaindu daitezke, desberdintze-proteinen ARNm-aren buru izateko”. Azkenik, immunoterapia-terapiaren kasuan, “ARNMa span oinarritutako nanopartikuletan sartzen da, CSC gidatzeko eta erantzun immunea sortzeko”, diote Nanokidetik.
