Imanol Pradales: “Lanbide Heziketak etorkizuna jokoan dugun berrindustrializazioan laguntzen jarrai dezan egokitu eta asmatu behar dugu”
Elgoibarko CIFP Mekan izan da ikasturtearen irekiera ekitaldia, bertako Lanbide Heziketaren 125. Urteurrenaren testuinguruan. Imanol Pradales Lehendakariak, Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuarekin, Jon Labaka Lanbide Heziketako sailburuordearekin, Eider Mendoza Gipuzkoako Diputatu Nagusiarekin, Maialen Gurrutxaga Elgoibarko alkatearekin eta Jose Maria Beristain ikastetxeko zuzendariarekin batera, ikastetxera bisita egin du. Ikastetxe hori adibidea da, nola Lanbide Heziketak garai bakoitzera berrikuntzarekin eta ingurune sozial eta produktiboarekin duen konpromisoarekin egokitzen dakien erakusten duena. Mekan 700 ikasle inguruk ikasten dute —200 industria eta automozio esparruetan, eta 500 zerbitzuetan—, eta herrian IMH zentro integratua ere badago, beste 300 ikasle hartzen dituena. Elgoibar herri esanguratsua da euskal Lanbide Heziketari dagokionean.
Lehendakariak bere hitzaldian nabarmendu duenez, “ildo beretik lan egiten jarraitu behar dugu, autoexijenteak izanik, erronka, ziurgabetasun eta eraldaketa izugarriei aurre egiten diegulako. Teknologia aldatzen da. Irakasteko eta ikasteko modua aldatzen da. Lan-mundua eta gizartea aldatzen dira. Beste behin ere, egokitu eta asmatu egin behar dugu Lanbide Heziketak behar dugun ‘azken miliako prestakuntza’ izaten jarrai dezan. Etorkizunean jokoan dugun berrindustrializazioan laguntzen jarrai dezan, Euskadin eta Europan”.
Lanbide Heziketa: motor ekonomikoa, enplegua eta lehiakortasuna
Euskadiko Lanbide Heziketa gaur egun herrialdearen ekonomiaren zutabe bat da, pertsonak ez ezik, Euskadik behar duen talentua ere osatzen duelako. Ikasleen% 41,5 industria-sektoreetan prestatzen da,% 56 zerbitzuetan eta% 2,5 itsas-nekazaritzan eta arrantzan. Eremu bakoitzak gehien eskatzen diren profil teknikoak ditu.
20.000 enpresa baino gehiagoren lankidetza egonkorrarekin, ikasle guztiek lan-errealitatearekin harreman zuzenean osatzen dute prestakuntza, eta horrek enplegagarritasuna % 90 ingurukoa izatea bermatzen du. Enpresarekiko lotura horrek, Prestakuntza Dualaren bultzadarekin eta berrikuntza aplikatuko programekin batera, hala nola Tkgune, Lanbide Heziketa lehiakortasun- eta produktibitate-palanka bihurtzen du, aldaketa teknologikoei erantzuteko eta herrialdearen garapen ekonomikoa bultzatzeko gai dena.
Eredu horren balio erantsia da ez dela kualifikatzera mugatzen; pertsona sortzaileak, berritzaileak eta ekintzaileak prestatzen ditu, Euskadiko ekoizpen-sarea indartuko duten proiektu propioak sortzeko gai direnak.
Hezkuntza Sailaren erronka da Lanbide Heziketak Euskadirentzat lehiakortasun eta berrikuntza motor izaten jarraitzea, aldaketa teknologiko eta sozialei aurrea hartuz eta ikasleei lagunduz prestakuntza-ibilbide osoan.
Berrikuntza, nazioartekotzea eta gizarte-kohesioa
Hezkuntza Sailaren Lanbide Heziketako euskal sistema arkitektura sendo batean oinarritzen da: Tknika berrikuntza aplikatuko zentro gisa, iTlent lidergo pedagogikoko sare gisa eta IVAF ebaluazio eta kalitate ardatz gisa. Zutabe horien bidez, 160 berrikuntza-proiektu baino gehiago garatzen dira —horietako 80 europarrak—, eta ikasleen eta irakasleen nazioarteko mugikortasuna sustatzen da, horrela euskal ereduaren proiekzio globala indartzen delarik.
Lanbide Heziketa ekitate eta kohesio sozialerako tresna ere bada, Hezkuntza Sailak bultzatua. Ikasturte honetan, 7.000 plaza inguru emango zaizkie zahurgarritasun egoeran dauden ikasleei, oinarrizko graduen, bitartekoen, ibilbide egokituen eta prestakuntza modularraren bidez. Hasierako Lanbide Heziketa berriak aukerak zabaldu eta orientazio psikopedagogiko eta profesionala indartzen du ikastetxeetan, pertsona bakoitzak bere beharretara egokitutako prestakuntza-bidea aurki dezan bermatuz. Lanbide Heziketa pertsona guztientzako zabalik dagoen atea da; bizitza eta etorkizun profesionaleko proiektuak eraikitzen laguntzen duen prestakuntza.
Ikasle, plaza eta aukera gehiago dituen Lanbide Heziketa bat
Euskadiko Lanbide Heziketak hazten eta talentua erakartzen jarraitzen du: 50.902 ikasle dagoeneko hasiak dira beren ikasketak prestakuntza-zikloetan, ziurtagiri profesionaletan eta espezializazio-ibilbideetan, eta datozen asteetan kopuru hori gainditzea aurreikusten da, matrikula urriaren 17ra arte irekita. Zifra errekor hori 65.710 plazako eskaintzan oinarritzen da, aurreko ikasturtean baino 2.920 gehiago. Horietatik gehienak Goi Mailako zikloetakoak dira, eta % 69 sare publikoan eskaintzen dira, Hezkuntza Sailak sistema irisgarriago, bidezkoago eta kalitatezkoago baten alde egindako apustuaren isla.
Ikasleen hazkundea lurralde guztietan ageri da —7.462 Araban, 24.370 Bizkaian eta 19.071 Gipuzkoan—, eta bereziki lehen mailako ikasleetan, % 4,8 egin baitu gora. Genero-ekitatean ere aurrerapausoak ikusten dira: emakumeak guztizkoaren % 35,6 dira dagoeneko, eta gero eta presentzia handiagoa dute sektore estrategikoetan, hala nola industrian (% 12,5). Gainera, sistema pluralagoa eta eleaniztunagoa egiten ari da: D eredua %9,7 hazi da sare publikoan, eta ingelesa hizkuntza gehigarri gisa txertatzen duten zikloen eskaintza %20,5 igo da, 846 ikaslera iritsiz.
Lanbide Heziketak eskaintzen dituen malgutasuna eta pertsonalizazioa ere indartu dira, C graduak edo ziurtagiri profesionalak areagotu baitira (1.650 plaza, aurreko ikasturtean baino 225 gehiago) eta oinarrizko maila eta erdi maila konbinatzen dituzten ibilbide integratuak sendotuz. Hala, sistemak aukera gehiago eskaintzen ditu, profil bakoitzari eta bizi-proiektu bakoitzari egokituak.
Erronkei aurrea hartzeko estrategia
2025-2026 ikasturtea erabakigarria izango da. Eusko Jaurlaritzak, Hezkuntza Sailaren bitartez, Euskadiko Lanbide Heziketako 2030 Estrategia onartu eta zabalduko du. Asmo handiko ibilbide-orri horrek aurrea hartuko die erronka handiei, hala nola, jasangarritasuna, eraldaketa digitala, zahartze demografikoa, lurralde-kohesioa eta gizarteratzea dira erronka horiek. Hazteko, enplegua sortzeko eta herritarrak ondo sentitzeko aukera ekarriko du horiei heltzeak.
Horri gehitu behar zaizkio Digitalizazio Plan berria eta Adimen Digitalaren Estrategia Euskal Hezkuntza Sisteman (Adimen Digitala Hezkuntzan). Hezkuntza-sistema osoaren eraldaketa digitala ekarriko dute. Planak dimentsio teknologikoa (azpiegiturak, konektibitatea, adimen artifiziala, errealitate areagotua, datuen analisia) eta giza dimentsioa (konpetentzia digital etikoak, inklusiboak eta arduratsuak) uztartzen ditu, eta printzipio batzuk finkatzen ditu, hala nola ekitate digitala, zibersegurtasuna eta teknologiaren erabilera kritiko eta segurua.
Besteak beste, Lanbide Heziketako sistema bateratuaren aurkezpena eta Nazioarteko Biltzarra egingo dira martxoan, euskal ereduaren proiekzio globala indartzeko.
Amaitzeko, lehendakariak azpimarratu du “Lanbide Heziketak, Euskadin, eraldaketarako palanka izaten jarraituko duela, pertsonen eta herrialdearen ekonomiaren zerbitzura: talentua bultzatzen duen, ekoizpen-sarea indartzen duen eta ikasleak beti sistemaren bihotzean jartzen dituen Lanbide Heziketa”.
