ONTZIk elikagaien ontzien birziklagarritasuna ebaluatzeko tresna digital bat aurkeztu du
ONTZI Basque Food Packaging Innovation Hub, BASQUE FOOD CLUSTERek eta ELIKA Fundazioak bultzatutako Euskadiko elikagaien ontzi eta bilgarrien komunitateak, autodiagnostikorako tresna digital bat aurkeztu du Food 4 Future azokaren esparruan, Euskadiko elikagaien enpresei beren ontzien birziklagarritasuna ebaluatzen laguntzeko eta araudi eta merkatu baldintza berrietara egokitzen aurrera egiteko.
ONTZIk bultzatutako eta BILIBINekin batera garatutako tresna elikagaien enpresei ontzien arloko Europako eta Estatuko arau eskakizun berriei aurrea hartzen laguntzeko helburuarekin sortu da. Horien artean, 2025/40 (EB) Erregelamendua nabarmentzen da, 2030ean ontzi guztiak birziklagarriak izan beharko direla ezartzen duena, bai eta Estatuan jada indarrean dagoen 1055/2022 Errege Dekretua ere.
Arantza Madariaga ELIKA Fundazioko zuzendariak aurkeztu du tresna horren beta bertsioa, eta ekainetik aurrera egongo da eskuragarri ONTZIren webgunean.
Soluzio horri esker, enpresek modu erraz eta eskuragarrian ebaluatu ahal izango dute beren ontzien birziklagarritasuna, fitxa teknikoetan normalean eskuragarri dagoen informaziotik abiatuta, laborategiko saiakuntzarik egin beharrik gabe. Tresnak birziklagarritasun mailaren, osagaien arabera banakatutako ehunekoen, araudia betetzeko adierazleen eta hobetzeko gomendio praktikoen sailkapen bisuala eskainiko du.
Sistema UNE-EN 13430 metodologian oinarritzen da, eta bilgarriaren portaera aztertzen du bizi zikloaren funtsezko bost etapetan zehar: diseinua, ekoizpena, erabilera, bilketa eta sailkapena, eta birziklatzea. Gainera, kontuan hartuko ditu Espainian eskuragarri dagoen benetako birziklatze-azpiegitura eta ekoizlearen erantzukizun hedatuko sistema kolektiboen irizpideak.
Saioan, ONTZIk euskal nekazaritzako elikagaien sektoreko enpresek elikagaien ontzi eta bilgarrien arloan indarrean dagoen araudiaren ezagutza, aplikagarritasun
eta betetze mailari buruzko diagnostiko sektorialaren lehen ondorioak ere aurreratu ditu. BASQUE FOOD CLUSTERek eta ELIKA Fundazioak bultzatutako azterketa bat da, eta oraindik inkesta irekita dago parte hartu nahi duten enpresentzat.
Nekazaritzako elikagaien 35 enpresaren erantzunetatik abiatuta egindako diagnostikoak erakusten duenez, sektorea oraindik hasierako fasean dago ontzien eta ontzi-hondakinen Europako Erregelamendu (PPWR) berrira egokitzeko, eta arau-eskakizun berrien integrazio estrategiko txikia du.
Analisiaren ondorio nagusien artean, nabarmentzekoa da birziklagarritasuna oraindik ez dela enpresa askotan ontzien kudeaketa sistematikoaren parte. Konpainia parte-hartzaileen % 57k ez du oraindik ebaluatu ontzien birziklagarritasuna, eta % 60k ez daki PPWRk ezarritako A/B/C sailkapen sistema.
Azterketak erronka garrantzitsuak ere agerian uzten ditu hainbat arlotan, hala nola material birziklatuaren erabileran, ingurumen etiketatzean edo ontzien adostasuna frogatzeko dokumentazio teknikoaren eskuragarritasunean. Izan ere, parte hartzen duten enpresen % 90ek baino gehiagok aitortu dute oraindik ere arau-esparru berrira egokitzeko hasierako faseetan daudela.
Era berean, analisiak agerian uzten du enpresa askok aurrera egin dutela administrazio-betebeharrak betetzen, baina oraindik ez dutela etorkizuneko arau-betekizunei aurrea hartzeko aukera emango dien kudeaketa-sistema egituraturik, dokumentazio teknikorik edo plangintza estrategikorik.
ONTZIk aurkeztutako tresnak, hain zuzen ere, egokitzapen prozesu hori erraztu nahi du, enpresei baliabide praktiko bat eskainiz, erabakiak hartzerakoan birziklagarritasun eta ekodiseinu irizpideak integratzeko eta ontzi jasangarriagoetarantz eta erregulazio eta merkatu eskakizunekin lerrokatuagoetarantz aurrera egiteko.
Ekimen horrekin, ONTZIk indartu egiten du enpresen, eragile teknologikoen eta erakunde publikoen arteko lankidetza espazio gisa duen zeregina, etorkizuneko arau erronketarako elikagai ontzi jasangarriago, zirkularragoetarako eta prestatuagoetarako trantsizioa bizkortzeko.
