Berritek: “PLC-a ezinbesteko tresna da 4.0 industrian”
Juniper Research aholkularitza-enpresak egindako ikerketa baten arabera, 2025ean IoT industrialaren 36.800 milioi konexio egongo dira mundu osoan, hau da, 2020an baino % 107 gehiago. Konexio horietatik 22.000 milioi fabrikazio adimendunari soilik dagozkio. Beste datu garrantzitsu bat da gailu horien merkatuko balioaren % 80 baino gehiago softwarearen gastuari lotuta egongo dela (‘machine learning’, ‘zibersegurtasun’ edo ‘big data’ tresnak), 216.000 milioi dolarrera irits daitekeena.
Testuinguru horretan, gero eta garrantzi handiagoa hartzen ari da gure makina, prozesu edo gailuetako datuak eta informazioa atzemateko aukera ematen duen guztia. Fabrikazio adimendunaz edo Industria 4.0 delakoaz hitz egitea gauzen Interneti eta behar dugun edozein informazio lortzeko gai diren sentsore ‘adimendunak’ ugaritzeari lotuta dago. Hala ere, sentsore eta aparatu mota horiek instalatzea ez da beti ezinbestekoa gure makinen funtzionamendu-datuetara sartzeko.
Azpeitiko Berritek enpresak 10 urte bete berri ditu makina eta prozesu industrialak automatizatzen. “Oso eroso gaude automata-programagarriaren esparruan. Gure indar-gunea da, eta PLCk eskaintzen digun informazioan oinarrituta, komunikazioarekin, zibersegurtasunarekin, 4.0 industriarekin, SCADAS sistemekin… lotutako zereginak egiten ditugu”, azaldu du Karlos Korta kudeatzaileak.
Makina baten informazioa eskuratzeko, kasu askotan, ez da beharrezkoa gailu gehigarriak edo komunikazio-sare bat instalatzea; aitzitik, PLCarekin nahikoa da. “PLCari esker makinaren sentsorika guztia kontrolatzen dugu eta, gainera, sentsorika guztia parametrizatzeko eta datuak eskuratzeko moduko plataforma bat dugu. Plataforma hau instalatzen duen bezero batek nahi dituen sentsoreak aktibatu ditzake, erosketaren maiztasuna ezarri eta makinaren datuak jaso”, zehaztu du Kortak.
PLCetatik datozen datu horiei esker, enpresek makinen mantentze prediktiboarekin, ekoizpen-kontrolarekin edo arazoen konponbidearekin lotuta dauden soluzioak ezar ditzakete. Berritekek azpimarratu duenez, haiek bezeroei datuak ateratzen bakarrik laguntzen dute, baina ez dute parte hartzen tratamenduan edo analisian: “Ez gara sartzen datua tratatzera. Guk bezeroei datu horiek eskuragarri izateko irtenbiderik onena eskaintzen diegu. Askotan aurkitu dugu martxan dauden lerroekin arazoa, hau da, azterketa prediktiboa egiteko makina horren datuak hartu nahi izan dituen norbaitek ezinezkoa izatea, makinaren softwarea ez zegoelako prestatuta. Horregatik bigarren sistema bat jarri behar izan dute dagoenaren gainean. Guk makina prest uzten dugu, etorkizunean datuekin zerbait egin nahi badute, datu horiek enpresa espezializatuen eskura egon daitezen formatu irakurgarri eta irekian. Konparazio bat egiten, ‘petrolioaren’ erauzleak gara, eta beste enpresak dira, datuen analitikan edo adimen artifizialean aritzen direnak, ‘petrolio’ hori fintzen dutenak”.
PLCa, beraz, gauzen Interneten beste zatitzat uler liteke, Berritekeko gerenteak azpimarratu duenez: “Makinak PLCrik ez duenean, IoT funtzionaltasuna duen zerbait behar dugu, baina PLC bat instalatuta, ez dugu besterik behar. PLCa makinaren IoT elementua izan daiteke, sentsorika osoaren kontrola dudalako. Informazioa online-hodeian edo bezeroak esaten digun zerbitzarian utz dezakegu. Gainera, PLCen ahalmena gorakada bat izaten ari da, eta gero eta prestazio, abiadura eta biltegiratze-ahalmen hobeak dituzte. PLCa ezinbesteko tresna da 4.0 industrian”.
Datuak ateratzeari dagokionez, Berritekek izan dituen azken esperientziak sektore eolikoko proba-bankuekin lotuta daude. Adibidez, haize-sorgailuen tamaina handiko errodamenduetarako proba-banku bat, IDOMek Fraunhofer IWESi diseinatu eta eman diona eta Hanburgon funtzionatzen ari dena. Hurbilago daude 8 euskal enpresak eta Eusko Jaurlaritzak osatutako Windbox elkarteak bultzatutako haize-sorgailuaren osagaiak probatzeko garatutako lau saiakuntza-bankuak. Sektore eolikoaz gain, Azpeitiko enpresa Azimuteko proba-bankuan ere aritu da lanean, jarri aurretik dorre zentraleko zentral termosolar baten heliostatoen funtzionamendu egokia aztertzeko.
Zenbaitek pentsa dezake gaur egungo testuinguruan, eraldaketa digitalaz, biki digitalez edo aktibo fisikoen erreprodukzio digitalez hitz egiten denean, ez duela zentzu handirik gailu edo makina desberdinen funtzionamendua aztertzeko proba-banku erraldoiak eraikitzen jarraitzeak, baina Karlos Kortak badu erantzuna: “Proba-banku horien eraikuntza fisikoa ordezteko saiakera batzuk egon dira, eta horiek izugarriak dira, softwareagatik edo simulazioagatik. Biki digitalak arazo asko ditu fluidoen jokabidea simulatzeko, eta banku horiek sistema hidraulikoak behar dituzte, oso indar handiak, sistema hidraulikoen bidez bakarrik sortzen direnak. Sistema hidraulikoa fluidoen kontrola da eta fluidoak eta biki digitalak oraindik ez dira oso bideragarriak”.
COVID-19k eragin handia izan du Berriteken jardueran, eta bere lana “egun batetik bestera” geldiarazi zuen 2020ko martxoko lehen konfinamenduan. Orain, lana suspertzen ari da, baina “pixkanaka-pixkanaka”, Kortak aitortu duenez: “Jendeak hausnarketa bat egiten du inbertsio berrietan sartu aurretik. Enpresen eraldaketa digitalerako Europako laguntzak garrantzitsuak izango dira, baina zein proiektutan definituko diren argitzea falta da. Bateriak eta energia berriztagarriak aipatzen dira, baina zer proiektu espezifiko gauzatuko diren zehaztea falta da. Hala ere, uste dugu kapital horren inbertsioak industria sektorea eta automatizazioaren sektorea biziberritu behar dituela”.
Gipuzkoako konpainiaren etorkizuneko erronketan digitalizazioarekin lotutako jarduera sendotzea eta balio erantsia bilatzea dira. “Espezializatu egin behar gara, eta gure enpresari balio erantsi handiagoa emango dion zerbitzu bat bilatu behar dugu”, azpimarratu du Berritekeko arduradunak.
