Emakumeen enplegua % 30 ingurukoa da Cikautxon eta aurrerapausoak eman ditu berdintasunean
Bizkaiko Cikautxo enpresa automobilgintzaren sektorerako kautxuzko eta plastikozko soluzioetan espezializatutako industriako kooperatiba da, eta SPRI Taldearen “Berdintasunak industriako lehiakortasunean duen inpaktua” azterketan emaitzarik onenetakoak lortu dituen enpresetako bat izan da. Analisi horrek baieztatu du enpresa parekideek, justizia sozialean aurrera egiteaz gain, emaitza hobeak lortzen dituztela lehiakortasunari dagokionez, hori fakturazioan, enpleguan, berrikuntzan eta nazioarteko jardueran haztea dela ulertuta.
Cikautxok umiltasunez hartu du azterketan lortutako posizio ona. “Gure jardueran zentratuta gaude, ez diegu besteei begiratzen, baina egia da alderatuz gero harro egon gaitezkeela”, adierazi du enpresak. Berdintasuna prozesu naturala izan da, Zuzendaritza Kontseiluak sustatu zuen eta 2017az geroztik kooperatibaren asanbladan jorratzen da. Gai horrekiko sentsibilitatea hasieratik egon da presente, eta berdintasun-batzordea boluntarioekin eratu zen Giza Baliabideen Sailak arlo horren lidergoa bere gain hartu aurretik.
Egun, langileen % 30 emakumeak dira eta iristen diren profil tekniko gehienek gizonezkoenak izaten jarraitzen duten arren —batez ere ekoizpenaren edo IKTen arloan, emakumeak % 20 baino gutxiago baitira —, enpresa aktiboki ari da lanean joera horri buelta emateko. Eusko Jaurlaritzaren STEAM proiektuan eta eskualdeko ekimenetan hartzen du parte, hala nola Lea Artibaikoetan. Hala, ikastetxeetako 8 eta 10 bisita artean izaten ditu urtean. Bisita horietan, emakumeek egiten dute enpresaren aurkezpena, ahal den heinean, industrian emakumezko erreferenteak ikusarazteko. I+G+b arloko emakumeek egin ohi dute, eta, hala, industriako jardueraren berrikuntzaren eta teknologiaren alderdia erakusteko aprobetxatzen dute.
Zuzendaritza Kontseiluan % 50eko ordezkaritza dute emakumeek eta ordezkaritza berezia dute zuzendaritza teknikoetan. Barne-sustapenerako aurretiazko prozesuaren emaitza da oreka hori, eta, gainera, prestakuntza teknikoa eskaini zaie bereziki emakumeei, lidergo-postuetara iristen laguntzeko.
Kontziliazioak ere bilakaera nabarmena izan du azken urteotan. Eredu zurrunetik eredu malguagora igaro da hainbat neurrirekin, besteak beste langileen beharretara egokitutako telelanarekin (eta ez sistematizatuarekin) eta enplegatuaren eta bere arduradunen arteko hitzarmen pertsonalizatuekin. Neurri horiek modu berean erabiltzen dituzte gizonek zein emakumeek. Giza Baliabideen Sailak modu naturalean ezarri ditu neurri horiek, langileen behar errealei erantzunez. Hori horrela, adinak generoak baino desberdintasun handiagoak sortzen ditu kontziliazio-neurriei dagokienean.
Berdintasun Batzorde parekideak sentsibilizazio-neurriak sustatzen ditu hiru hilean behin. Kooperatibako pertsona bat aukeratzen dute eta elkarrizketa bat egiten diote hainbat gairi buruz, besteak beste, sexu-indarkeriari, emakumeek industriaren duten rolaren ikusgarritasunari edo hizkuntza ez sexistari buruz. Kanpaina horien helburua adineko gizonak kontzientziatzea da batik bat, eta egun adierazgarrietako ekintzekin osatzen dira, hala nola A25 edo M8koekin. Gainera, erreferenteak sortu dira enpresa barruan ekintza horien inpaktua zabaltzeko.
Berdintasunarekin lotutako derrigorrezko gaiez gain, bere erakunde-kulturarako garrantzitsuak iruditzen zaizkionak ere lantzen ditu Cikautxok. Praktiketako komunitateetan hartzen du parte Mondragon taldearen bitartez, eta, hala, esperientziak eta jardunbide egokiak partekatzen ditu inguruko beste kooperatiba batzuekin.
Enpresaren etorkizuneko erronken barruan daude emakumeen lidergoa sustatzea, erakundearen barruan dauden ezkutuko liderrak ikusaraztea eta kolektibo osoa formatzen jarraitzea, sentsibilizaziotik aurrerapausoak emateko berdintasunaren arloan. Halaber, garrantzitsua iruditzen zaio adin goiztiarretatik haur eta gazteekin lan egitea, haien etorkizun profesionala industrian irudika dezaten.
Cikautxok ikerketa horretan parte hartzea B·WOMENIN Industry ekimenaren barruan kokatzen da, SPRI Taldeak bultzatuta, zeinak emakumeak euskal industrian duen rola ikusarazi eta bultzatu nahi baitu. Ekimena Women in Manufacturing talde adituaren parte da. Horren burua SPRI da 2020z geroztik, World Manufacturing Foundationen esparruan. Helburua jardunbide egokiak identifikatu eta partekatzea da, frogatu nahi baita berdintasuna ez dela balio soziala soilik, baizik eta, orobat, enpresa industrialetarako lehiaketa-abantaila bat ere bai.
