VIVEbiotech enpresak bektore biralak ekoizten ditu nazioarteko 24 proiektutarako, medikuntza pertsonalizatuan eta doitasun-medikuntzan aurrera egiteko helburuarekin

Bioteknologiaren eta osasunaren sektorea Euskadiko espezializazio adimenduneko estrategiaren (RIS3) barruan estrategikotzat identifikatutako hiru blokeetako bat da. Arlo honen inguruan, enpresek eta administrazio publikoek urteetan zehar egin dute apustu. Ahalegin hori bere emaitza ematen ari da, VIVEbiotech bezalako enpresek ematen ari diren pausoekin. Enpresa bioteknologiko hau 2015ean sortu zen, eta minbiziaren aurka borrokatzeko nazioarteko proiektu berri bat hasi berri du -24 proiektu daramatza-, Japoniako farmazia-talde batekin medikuntza pertsonalizatuan eta doitasunean sakontzeko helburuarekin.  

Konpainiak Miramonen dituen instalazioetan, Euskadiko Parke Teknologikoen Sarearen barruan, bektore biralak ekoizten ditu. Bektore hauek birus eraldatuak dira, ibilgailuak bezala erabiltzeko eta horrela terapia genikoa errealitate bihurtzen laguntzeko, material genetikoa zelulen nukleora eramaten baitute. Gene-terapiak gaixotasunak eragiten dituzten akats genetikoak dituzten pertsonei laguntzen die, eta genearen bertsio osasuntsua txertatzen dio. VIVEbiotechek sortzen dituen bektoreek gaixotasunak senda ditzakeen aldaketa hori garatzeko balio dute, eta beste aplikazio bat ere badute: pazientearen zelula bat ateratzen da, hura aldatuko duten geneak sartzen zaizkio eta, gorputzean berriz sartzean, zelulak tumore-zelulei eraso  egitea lortzen da. 

Bigarren aplikazio hau Astellas farmazialari japoniarraren parte den Xyphos konpainiarekin egiten ari dena da. Immunoterapiaren bidez minbiziaren aurkako tratamenduak lortzera bideratuta dago, CAR-T garatzeko helburuarekin. CAR-T terapia zelular bat da, pertsonek hezur-muinean sortzen dituzten eta tumore-zelulen aurka borrokatzen duten t linfozitoak birdiseinatu eta tumore jakinen zelulei berariaz erasotzeko. CAR-Tak “onkohematologian eragin handiena duten terapiak dira”, azpimarratu du Gurutz Linazasoro VIVEbiotech enpresako burua. Linazasorok garapen klinikoaren fase guztietan Xyphosekin lankidetzan aritzeko lanean ari direla azaldu du, odoleko tumoreen aurkako tratamendua lortzeko.   

VIVEbiotech dagoeneko 24 proiektutan ari da lanean, guztiak nazioarteko enpresekin, haien bektoreekin arazo desberdinei  irtenbideak aurkitzen laguntzeko. Proiektu horietako bakoitzak bektore jakin bat behar du; beraz, ibilgailu hori “berria eta bakarra” da, bai entsegua egiten duen enpresarentzat, bai 46 langile enplegatzen dituen euskal ETE honetako taldearentzat. Xyphosekin batera joango dira prozesu osoan zehar, bektorearen segurtasuna eta eraginkortasuna frogatzeko eta erabilgarriak izan daitezen behar adina bektore biral sortzeko. Dagoeneko, proiektu hauekin VIVEbiotecheko “eremu guztiak 2021eko lehen hiruhilekoaren amaierara arte okupatuta ditugu”, zehaztu du Linazasorok. Oraingo instalazioak txikiak geratu zaizkie, eta horren ondorioz enpresak obrak hasi berri ditu 2021ean, Miramongo parkearen barruan, instalazio zabalagoetara eramango dute bere lana. 

Aurrera pauso hauekin, Euskadik eta VIVEbiotechek ” gene-terapien bioteknologiaren posizioa merkatuan sendotu egiten dute “, adierazi du Linazasorok. 

Estatuko lidergoa terapia aurreratuaren arloan 

VIVEbiotech, gainera, terapia aurreratuen estatuko lantaldearen buru da urte honetatik aurrera. Lantalde honetan dauden enpresak zelulak, geneak eta ehunak erabiltzen dituzte medikuntzan aurrera egiteko. Bere helburua, AseBio Espainiako Bioenpresen Elkartearen barruan, “taldeko start-upen, ETEen eta enpresa handien arteko elkarlana sustatzea eta administrazio publikoarekin batera elkarlanean aritzea dugu helburu“, zehaztu du Linazasorok.  

“Terapia aurreratuak berriak dira, eta ezaugarri honen ondorioz, ezagutzaren eta erregulazioaren bidean daude orain; garrantzitsua da pazienteei sarbidea erraztuko dien lankidetza-esparru bat egotea eta aurrerapenak egitea ahalbidetuko duten baldintzak zehaztea”, hausnartu du. Une honetan, Estatuan mota honetako zortzi produktu merkaturatzen dira, eta Espainia aukera berriak merkaturatzeko egiten ari diren saiakuntza klinikoen arloan postu “nabarmenean” dago.  

Estatuko hogei konpainia baino gehiagok osatzen dute talde hau. Horien artean bioteknologien eta osasunaren arloko beste euskal enpresa batzuk daude, Histocell edo Praxis Pharmaceutical, esaterako.