“‘Galdara adimendunak’ izango direnen enbrioia lantzen ari gara”
Klimatizaziorako eta erosotasunerako produktuak diseinatzen, fabrikatzen eta merkaturatzen ditu Domusa Teknikek. Hauek dira bere eskaintzan aurkitu daitezkeen produktu batzuk: Bero-bonba aerotermikoak, ur bero sanitarioa ekoizteko eguzki-sistemak, burdin urtuko galdarak (erregai gisa gasa, gasolioa edo biomasa erabiltzen dutenak), ur beroaren intermetagailuak, galdara elektrikoak, gasezko horma-galdarak, termo elektrikoak eta gasolio-erregailuak.
Errezilgo (Gipuzkoa) enpresa 1976an sortu zen, eta 1998an Mondragon Korporazioarekin bat egin zuen. 2020an, 200 langile inguru ditu. Covid-19a izan arren, Domusa Teknik “negozio hazkunde nabarmena” izaten ari da, “2019ko datuekin alderatuta, 15 langile gehiago ditugu”. Hala adierazi du Daniel Castander kooperatibako zuzendari kudeatzaileak.
Azken urteotan, klimatizazioaren esparruan, energia-eraginkortasuna eta emisio kutsatzaileen murrizketa hobetu dira. Oraindik bide luzea dago egiteko?
Sektorea oso aktiboa izan da azken urteotan hobekuntzak egiten, bai energia-eraginkortasunari dagokionez, bai isurketen murrizketari dagokionez. Europako Erkidegoko arauek eragin handia izan dute lan-ildo horietan, eta fabrikatzaile guztiek hobekuntza handiak egin behar izan dituzte.
Datozen urteetan, energia iturri berriztagarriak erabiltzen dituzten produktuak erabiltzeko trantsizio energetikoan egingo da apustu sendoa. Ildo horretan, biomasak, geotermiak, eguzkikoak (termikoa eta fotovoltaikoa) eta aerotermiak zeregin erabakigarria izango dute.
Garrantzitsuena da trantsizio hori modu ordenatuan egitea, administrazio publikoek kontsumitzaileei emandako laguntzen bidez; izan ere, hasieran inbertsio kostu handiagoa eskatzen duten soluzioak dira, baina epe luzera onura dakarte, bai erabiltzaileei energia aurrezteari dagokionez, bai ingurumen-hobekuntza globalei dagokienez.
Nola kokatzen da Domusa Teknik energia berriztagarrien sektorean? Merkatuan nahikoa hedatuta al dago?
Urteak dira gure erakundea ildo horretan produktu sorta bat garatzen ari dela. Biomasa-galdara ugari ditugu, pelletak, egurra eta bien konbinazioa erabiliz. Galdara modulatzaile horiek oso eraginkorrak dira, garbiketa-sistema erabat automatizatuak dituzte, eta duela gutxi hobetu egin dugu Internet bidezko konektibitate-prestazioa. Horrela, erabiltzaileak edozein lekutatik jardun dezake, betiere wifi konexioa badu.
Eguzki-energiari dagokionez, duela 10 urtetik hona eguzki-energia termikoko soluzio sorta zabala dugu, eguzki-plaken bidez ura berotzeko. Horrez gain, duela gutxi eguzki-energia fotovoltaikoko soluzioak ere sartu ditugu, autokontsumorako energia elektrikoa sortzeko.
Aerotermiari dagokionez, badira hiru urte tenperatura baxuan (60 ºC-ra arte) lan egiteko soluzio-portafolio bat dugula, eta duela gutxi soluzio hibrido oso berritzaile batekin osatu dugu, gasa edo gasolioa bezalako energiak aprobetxatuz aerotermia-makinei laguntzeko, 80ºC-ko bulkatze-tenperatura altuetan lan egiteko. Azken hori da, hain zuzen ere, hasieran aipatu bezala, fosiletatik berriztagarrietarako trantsizio ordenatu hori egiten laguntzeko irtenbide egokiena; izan ere, jada existitzen diren erradiadoreekin lan egiteko, tenperatura-bulkadak lortzen dira (kanpoko baldintzek hala eskatzen dutenean). Makina horiek ahalik eta gehien aprobetxatzen dute energia aerotermikoa, eta beste energietan oso une jakinetan bakarrik oinarritzen dira, erregai fosilen kontsumoa % 90eraino murriztuz. Aldi berean, etxeetan potentzia elektriko handia kontratatzea saihesten da.
Zein da Euskadin nagusi den berokuntza-sistema eta etorkizunerako zer ikuspegi dago?
Euskadin, berogailu nagusia gasa da, zehazki, gas naturala, Europako etxe gehienetan bezala, normalean gas kanalizatuarekin. Kanalizatutako gas mota horietan etorkizunean txertatuko den aukera berriztagarriena kanalizazioetan hidrogenoa erabiltzea izango da (gas naturalarekin berarekin nahastutako ehuneko jakin batean), hau da, hidrogenoz aberastutako gas naturala erabiltzera pasatzea. Erronka iturri berriztagarrietatik sortutako hidrogenoa lortzea da, eta gero nahasketa hori erabiltzeko gai diren aparatuak lortzea. Soluzio horrek, ziurrenik, urte batzuk beharko ditu etxeetara iristeko.
Zer joera hautematen dira azkenaldian merkatuan, zein dira berritasun nagusiak?
Nik bi nabarmenduko nituzke: pellet bidezko biomasa, tokiko energia-iturri bat erabiltzen baitu, eta horrek abandonatzen ari diren landa-eremuak berraktibatzen lagun lezake, edo zerrategietako hondakinak erabil litzake (asko Euskadiko ingurune geografikoan). Galdara mota honen abantaila nagusia erabiltzen duten erregaiaren prezioa oso ekonomikoa dela da, eta urte askotan joera egonkorra izatea espero dugu. Domusan, Estatuko fabrikatzaile liderra garen aldetik, soluzio sorta zabala dugu, eta datozen hilabeteetan, instalazioetan behar diren elementu hidrauliko guztiak bilduko dituen serie batekin osatuko dugu hori, ur sanitarioa ekoizteko gaitasun handiarekin, eta oso prezio txikietan, erabiltzaileak energia fosiletatik (gasolioa edo gasa, adibidez) energia berriztagarri berri horretara pasatzera animatzeko.
Bigarrena airea/ura aerotermia izango litzateke (ur bidezko berokuntzarako bero-bonbak). Teknologia horrek etxebizitzatik kanpoko airean dagoen beroa aprobetxatzen du eta konpresore batek funtzionarazten duen energia elektrikoarekin konbinatzen du, etxeko instalazioko uraren tenperatura igotzen duena. Soluzio hori eguzki-plaka fotovoltaikoak instalatzearekin ere konbina daiteke, konpresorea funtzionarazten duen elektrizitatea sortzeko eta, horrela, kontsumo elektrikoa murrizteko. Ildo horretan, pack fotovoltaikoen multzo bat merkaturatu berri dugu, beharrezko segurtasun- eta kontrol-sistema guztiekin erabat hornituta, instalatzaile profesionalarentzat oso erraza izan dadin haiek ezartzea.
Zer esparru du berrikuntzak enpresan? Eta 4.0 industria?
Kontsumo handiko sektorean gaude, lehiakide askorekin, multinazional handi batzuekin, milaka milioi euroko fakturazio-zifrak lortzen baitituzte urtean, eta ezinezkoa da sektore horretan etengabe berritu gabe egotea, gure bezeroek enpresa handi horien gainetik balioesten dituzten irtenbideekin. Zuzenean ekoizpenean ez dauden langile guztien % 35 dira I+G+Bko gure langileak, eta berrikuntzan egiten dugun urteko inbertsioa salmenten % 4 ingurukoa da. 4.0 industriari dagokionez, datozen lau urteetarako garapen-plan estrategiko bat dugu:
-Barne-arlo bat garatuta dago, eta gure ekoizpen-makinen konektibitateari eragiten dio, produktibitate- eta matxura-adierazle guztiak denbora errealean kontrolatzeko.
-Bada beste zati bat, lehen fasea amaitu duena, IoT teknologiak erabiliz Internet bidez konektatzeko gailuak ekoiztea (lehen gama merkatuan dago eskuragarri), baina ‘galdara adimenduen’enbrioia baino ez da. Konektatutako galdara horien datuak jasotzen hasten garen heinean, etxeen erabilera ezagutu ahal izango dugu, gure laborategietan egongo balira bezala (betiere jabeen baimena badugu). Datu horietan oinarrituta eta konputazio-algoritmoak erabiliz, makinak gai izango dira etxe bakoitzean erabilera gomendagarrienak zeintzuk diren ‘pentsatzeko’ eta erabiltzaileei beraiei proposatzeko.
-Azkenik, bada beste garapen-eremu handi bat, hornitzaileekiko, bezeroekiko eta gure langileekiko harremanei eragiten diena, hainbat ikuspegi dituena eta datozen urteetan martxan jarriko duguna. Guretzat argi dagoena da haiekin harremanak izateko modua nabarmen aldatuko dela.
Zein merkatutara iristen zarete? Zein da Domusaren ekintza-erradioa?
Bost kontinenteetako 32 herrialdetan ditugu bezeroak, baina Europa da gure salmenten % 80ren norakoa. Estatuko merkatuan liderrak gara familia bakarreko etxeetara bideratutako lurzoru-galdaretan, gure lehiakideengandik oso urrun. Gainerako herrialdeei dagokienez, Frantzian merkataritza-filial bat dugu, sei merkataritza-delegaturekin eta bi laguntza-teknikarirekin, guztiak frantziarrak, eta datozen hilabeteetan indartu egingo dugu, ordezkari bat eta teknikari bat gehituta. Portugalen eta Italian ere baditugu ordezkari propioak, eta gainerako herrialdeetan zuzenean inportatzaileei saltzen dizkiegu. Horiek egoitza nagusitik zuzenean hartzen ditugu, ‘Export managers’ delakoaren bidez, salmenta ondoko teknikarien laguntzarekin.
Gaur egun, esportazio-zifrak guztizko fakturazioaren % 30 dira, baina datozen urteetan hazkunde-itxaropen handiak ditugu kanpoko merkatuetan. Portafolioan potentzia ertain eta handirako (150 kw-tik gora) biomasako soluzioak txertatzeak aukera handiak ematen dizkigu Europa erdialdeko herrialdeetan, non gobernuak berokuntza-instalazioak (tradizionalki ikatzezkoak) modernizatzen saiatzen diren. Gama horretan lehiakortasun-faktore oso handia dugu.
Erreziletik lan egiteak zailtasun logistikoren bat al dakar bezeroei zerbitzua emateko? Nola konpontzen duzue?
Egia esanda, ekoizpen-plantaren kokapenak ez digu gehiegi laguntzen. 10.000 metro karratu ditugu, bi altueratan, eta hori ere handicap txiki bat da, baina ekoizpen malguaren kontzeptuarekin konpondu dugu. Kontzeptu horri ‘one to one’ deitu diogu, eta gure bezeroek bereziki baloratzen duten enpresa izan gara, entrega-zerbitzua azkarra delako.
Gure ekoizpen guztia egunean zehar lekualdatzen dugu, hainbat txandatan, ekoizpen-instalaziotik Azpeitiko biltegi nagusira. Bertan, beste 4.200 metro ² ditugu, eta bertan gordetzen ditugu fabrikatutako produktuak. Handik egiten dira egunero espedizioak munduko toki guztietara.
4.0 industria, teknologia adimendunak eta material aurreratuak inplementatuz, SPRI Taldearen lehentasunetako bat da, eta hori lortzeko SPRIren aldetik lotura teknologiko bat bezala jarduten dugu, euskal enpresek 4.0 soluzioak eskura ditzaten, hala nola laguntzak eta prozesu osoan zehar arlo horretako profesionalen laguntza. Informazio gehiago hemen.
