Hidrogeno berdearen teknologien garapena izango da Euskadiko Industriaren Deskarbonizazio Foroaren ardatza
Hidrogeno berdean oinarritutako teknologien garapena eta hondakin industrialetan CO₂-a atzitzea, erabiltzea eta biltegiratzea izan dira Eusko Jaurlaritzak SPRIren bidez bultzatu duen Euskadiko Industriaren Deskarbonizazio Foroaren 7. edizioaren protagonistak. Ekimena DCARTECH aliantza osatzen duten kluster industrialekin elkarlanean antolatu dute Bilbao Exhibition Centren (BEC): BASQUENERGY Cluster, ACLIMA, AFV, CLUSTERPAPEL, SIDEREX, ACICAE eta HEGAN. Bertan, 90 erakunde baino gehiago bildu dira
Foroa orain dela bi urte sortu zen, eta Net-Zero Basque Industrial SuperCluster (NZBISC) ekimenarekin batera, Euskadiko industriaren deskarbonizaziorako soluzio teknologikoen hedapenaren jarraipena eta koordinazioa egiteko erreferentziazko gune gisa sendotu da.
Eusko Jaurlaritzak SPRIren bitartez hartu du parte, eta kluster industrialek eta energia arloko enpresa nagusiek ere esku hartu dute bertan. Horrek Euskadik teknologia propioan oinarritutako deskarbonizazio industrial adimendun eta lehiakor batekin duen konpromisoa indartzen du. Ezagutza partekatzeko, sinergiak sortzeko eta Euskadiko industria sektorearen deskarbonizazioa bizkortzeko funtsezko gunea da foroa oraindik ere.
Cristina Oyón SPRIko zuzendari laguntzaileak azaldu duen bezala, alor horretan 2024an egindako ahalegin industriala baliagarria izan da isuri gehien dituzten bost industria sektoreetako energia-kontsumoa eta isuriak murrizteko, bai urteko isuri absolutuei dagokienez (oinarri gisa hartutako urtearekin, 2019an, alderatuta, % 18 gutxitu dira), bai isurien intentsitateari dagokionez.
Elkartek, Hazitek Estrategikoak eta Hazitek Lehiakorrak programen azken deialdietan aurkeztu eta onartutako deskarbonizazio-proiektuen kopuruaren berri ere eman du SPRIk. Deskarbonizazio-proiektuak programa horietako bakoitzean aurkeztutako proiektuen % 11, % 14 eta % 8 izan dira, hurrenez hurren.
Topaketa horretan, TECNALIAk hidrogenoarekin egindako proba industrialetarako elektrolizagailu eramangarriei buruzko lehen txostena aurkeztu du. Ingurune errealetan aplika daiteke eta teknologia hori prozesu industrialetan azkarrago erabiltzeko aukera ematen du. Energy Intelligence Centerrek (EIC), berriz, “Hard to Zero” ekimena aurkeztu du, elektrifikatzen zailak diren prozesu industrialen deskarbonizazioa ardatz duena.
TECNALIAk, gainera, CO₂-a Euskadiko hondakin industrialetan finkatzeko potentzialari buruzko txostena aurkeztu du eta, horrekin, Basque Industrial Hub for Carbon Circularity (BIH4C) delakoan jasotako proiektu pilotuen aurkezpena abiarazi du. SIDENOR, LOINTEK eta SBS enpresek, besteak beste, hidrogenoaren oxierrekuntzako, CO₂aren atzitze eta metanazioko eta altzairutegiko zepen mineralizazioarekin lotutako teknologietan egindako aurrerapenak eta aplikazioko benetako kasuak erakutsi dituzte.
Saioa amaitzeko, I+Gko lankidetza-proiektuak azaldu dituzte. Horietako bat izan da SARRALLEk zuzendutako H2SKID proiektua, Hazitek 2025 programaren bidez finantzatutakoa. Elektrolizagailu eramangarri esperimental baten garapenean oinarritzen da. Aurkeztutako beste proposamen bat Hazitek 2026 deialdirako IKERLANek aurkeztutakoa izan da, eskalatze-tekniken bidez errekuntza-ekipo berriztagarriak modelatzera eta diseinatzera bideratuta dagoena.
NZBISCren nazioarteko proiekzioa
Urria bereziki garrantzitsua izan da Net-zero Basque Industrial Superclusterraren nazioarteko proiekziorako, Bilbon, Madrilen, Birminghamen eta Parisen egindako lau ekitaldi estrategikotan ezagutarazi baita. Horietan, SPRIko ordezkariek deskarbonizazio industrialaren, lankidetza-gobernantzaren eta trantsizio energetikoaren arloan Euskadik izandako esperientzia partekatu dute, eta Euskadi gai horren inguruan Europako erreferente bihurtu dute.
Hala, Cluster Decarbonisation in Industries (CDI) klusterreko Alemaniako ordezkarien talde batek (enpresetako, teknologia-zentroetako eta administrazio publikoetako 30 ordezkarik baino gehiagok osatu dute) deskarbonizazio arloko Euskadiko estrategia eta NZBISCek lankidetza publiko-pribatuko plataforma gisa betetzen duen rola ezagutzeko aukera izan du. Gainera, funtsezko instalazio batzuk bisitatu dituzte: Iberdrolaren Sare Adimendunen Berrikuntza Zentroa, Petronorren hidrogeno berdearen proiektua, Waste Lab Bizkaia eta H2Site enpresa, adibidez. Bestalde, superklusterra osatzen duten zazpi kluster industrialekin ere topaketak egin dituzte.
Bestalde, SPRIko ordezkariek jardunaldi tekniko banatan parte hartu dute. Lehenengoa Madrilen egin da, TECNALIAk antolatua, tenperatura altuko bero-ponpek deskarbonizazio industrialean betetzen duten zereginari buruz, eta bigarrena, Birminghamen, Black Country Industrial Clusterren (BCIC) Urteko Konferentzian.
Amaitzeko, Cristina Oyónek ELGAk Regional Development Policy for Industrial Transition: A Transatlantic Perspective proiektuaren baitan Parisen antolatutako nazioarteko mintegian hartu du parte. Topaketa horretan, Europako eta Ipar Amerikako eskualdeak bildu dira, trantsizio industrialeko prozesuetako gobernantza estrategikoaren oinarriei buruz eztabaidatzeko.
