Energiaren prezioa garestitzen duten eta industriaren lehiakortasuna mugatzen duten distortsioak berrikustea proposatu dio Eusko Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari
- Elektrizitatearen prezioen Frantzia edo Alemania bezalako herrialdeen arteko diferentzial horrek “inpaktu argia du gure sektore elektrointentsiboaren lehiakortasunean, non faktura elektrikoa produkzio-kostuen % 50 ere izan daitekeen. Edozein aldaketak, beraz, eragin izugarria du gure industriaren lehiakortasunean. Errealitate hori aldatu behar dugu”. Nahiz eta Iberiar Penintsulan Europako energia elektriko merkeenetako bat sortzen den baliabide berriztagarri ugariei esker, “gure industriak ordaintzen duen azken prezioa askoz altuagoa da Europako beste herrialde batzuen aldean, sorkuntza-kostutik kanpoko elementuen ondorioz, hala nola zergen, bidesarien edo salbuespenen erabilera txikiagoaren ondorioz”.
- “Eusko Jaurlaritza gisa dugun helburua da industriak ordaindutako elektrizitatearen azken prezioa Europako gainerako lurraldeetakoa bezain lehiakorra izatea, hori guztia trantsizio energetikoa eta sare elektrikoko inbertsioak arriskuan jarri gabe, ezinbestekoak baitira elektrifikaziorako eta deskarbonizazio industrialerako”.
- Sailburuak Eusko Jaurlaritzaren lankidetza eskaini dio Espainiako Gobernuari, industriaren lehiakortasuna sustatzen duten eta Europako beste herrialde batzuetan dauden neurriak aplikatzeko. Neurri horiek ministerioen arteko koordinazioa eskatuko dute Ogasun, Trantsizio Ekologiko eta Erronka Demografiko, Industria eta Ekonomia Ministerioen artean. “Kontua da denok lanean hastea lankidetzan. Horixe da Espainiako Gobernuari egiten diogun deia “.
Mikel Jauregi Eusko Jaurlaritzako Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasuneko sailburuak gaur gogorarazi duenez, euskal industriak energiaren preziorik garestiena ordaintzen du lehiatu behar duen Europako beste herrialde batzuekiko, hala nola Frantziarekiko edo Alemaniarekiko, eta horrek “desabantaila argia eta benetako lehiakortasun-galera sortzen du”. Hori dela eta, Espainiako gobernuari eskatu dio “industriaren aldeko energetikoko politika bat aktibatzeko, Europako beste herrialde batzuetan aplikatzen den bezala, bere lehiakortasuna murrizten duten distortsio horiek ezabatzeko. Faktura sinplifikatu eta kostua murriztu behar da”, aldarrikatu du.
Jauregik gogoeta horiek egin ditu gaur goizean Kale Nagusia Foroan eman duen hitzaldian. Foro hori BBK Banku Fundazioak sustatutako elkarrizketa pluraleko gune bat da, Bizkaiak eta Euskadik dituzten erronka handiei buruz gogoeta egiteko, eta Euskadiko enpresa, instituzio, politika eta gizarte arloko arduradunak bildu ditu.
“Eusko Jaurlaritza gisa dugun helburua da industriak ordaindutako elektrizitatearen azken prezioa Europako gainerako lurraldeetakoa bezain lehiakorra izatea, hori guztia trantsizio energetikoa eta sare elektrikoko inbertsioak arriskuan jarri gabe, ezinbestekoak baitira elektrifikaziorako eta deskarbonizazio industrialerako”.
Estatuan sortzen da energiarik merkeena eta fakturarik altuena ordaintzen da
Izan ere, sailburuak gogorarazi duenez, iberiar penintsulan Europako energia elektrikorik merkeenetako bat sortzen da baliabide berriztagarri ugariei esker, batez ere eguzkiari eta haizeari esker. Horrek aukera ematen du energia berriztagarri ugari eta kostu txikikoak sortzeko, eta “horrek, are gehiago, orduak zero prezioan edo prezio negatiboan sortzen ditu handizkako merkatuan”.
Hala ere, energia merkeagoa sortu arren, “gure industriak ordaintzen duen azken prezioa altuagoa da, askoz altuagoa, Europako beste herrialde batzuen aldean, sorkuntza-kostutik kanpoko elementuen ondorioz, hala nola zergen, bidesarien edo salbuespenen erabilera txikiagoaren ondorioz”.
“Gure industriak ordaintzen dituen kostu elektrikoak Frantzian baino % 165 garestiagoak eta Alemanian baino % 35 garestiagoak izatea gerta daiteke —adierazi du—.Bi herrialdeek lortu dute azken prezioaren murrizketa hori, industria-sektore elektrointentsiboen aldeko neurri erregulatzaile argien bidez”.
Jauregik azpimarratu duenez, Estatuko elektrizitatearen prezioen eta Frantzia edo Alemania bezalako herrialdeen arteko diferentzial horrek “inpaktu argia du gure sektore elektrointentsiboaren lehiakortasunean —metalurgian, aluminiogintzan, sektore kimikoetan, papergintzan, beiragintzan edo automobilgintzan—, non faktura elektrikoa produkzio-kostuen % 50 ere izan daitekeen. Edozein aldaketak, beraz, izugarrizko eragina du gure industriaren lehiakortasunean. Errealitate hori aldatu behar dugu”.
“Gure industria elektrointentsiboak lehiakortasunean irabaz dezan, Estatuan aktiba dezakegun palanka eraginkorrena azken kostu elektrikoa Frantzian eta Alemanian ditugun lehiakide europar nagusiekin parekatzea da”, adierazi du.
Prezio altuagoak hornidura elektrikotik kanpoko errekarguengatik
Sailburuak argitu du euskal industriak bere lehiakide europarrek baino faktura elektriko handiagoa ordaintzen duela: “ez energiaren kostuagatik beragatik, baizik eta hornidura elektrikoarekin zerikusirik ez duten hainbat errekarguren metaketagatik, eta errekargu horiek, inondik inora, ez datoz bat etorkizuneko eta epe luzeko industria-politika batekin”.
Ildo horretatik, honako hauek aipatu ditu: kostu erregulatuak, karga fiskalak —hala nola elektrizitatea sortzeko % 7ko zerga—, funtsetarako nahitaezko ekarpenak —hala nola energia-efizientziarena—, eta sistemaren kostuak, “Estatuko Aurrekontu Orokorren bidez estal litezkeenak”.
Argudio horren ildotik, Jauregik hau adierazi du: “Estatuak aprobetxatu behar du Europar Batasunak industria hori babesteko bere eskura jartzen dituen tresnak, Europako beste herrialde batzuetan bezala, hala nola Frantzian eta Alemanian baliatu egiten dituzte tresna horiek”.
Hori dela eta, sailburuak Espainiako Gobernuari eskatu dio energia politika bat aktibatzeko, gure industriarekin lehiatzen diren estatuetan aplikatzen direnekin homologatuko dena, lehiarako desabantaila hori murrizteko.
Prezioak Europako lehiakideekin homologatzeko proposatutako neurriak
Zehazki, Eusko Jaurlaritzako Industriako sailburuak jarraian adierazten diren neurriak proposatu ditu faktura sinplifikatzeko eta Estatuko industriak aurre egin beharreko azken kostua murrizteko. Alde batetik, elektrizitate-sorkuntzari % 7ko zerga kentzea bezalako neurri fiskalak. “Energia elektrikoaren balioa kargatzen duen zerga hori % 0ko baliora aldatzea eskatzen dugu”. Gainera, kontsumitzaile elektrointentsiboak garraio eta banaketako bidesarietatik (T&D delakotik) % 80an salbuestea proposatzen da. MLBNk aurten argitaratu behar duen bidesari elektrikoen metodologian sartzea proposatzen da.
Eta, azkenik, neurri erregulatzaileak eskatzen dira, hala nola CO2-aren zeharkako kostuengatiko laguntzak maximizatzea, non berotegi-efektuko gasak isurtzeko eskubideen enkanteetatik datozen diru-sarreren % 25 arte bideratu ahal izango litzatekeen, elektrizitatearen kontsumoari lotutako emisio horien zeharkako kostuen ondorioak konpentsatzeko.
“Guztiz legezkoak diren eta Europako beste herrialde batzuetan dagoeneko aplikatzen diren neurri horiekin, kontsumitzaile handien faktura elektrikoa ia erdira murriztu liteke. Gure industriari modu aktiboan entzuten ari gara mahai sektorialetan, eta horren arabera jokatzen dugu”, azpimarratu du.
Eusko Jaurlaritzak bere burua eskaini du Espainiako gobernuarekin lankidetzan aritzeko
Jauregik argitu du neurri horiek aplikatzeko ministerioen arteko koordinazioa behar dela, Ogasun Ministerioaren eta MITECOren lankidetza estuarekin eta industriako eta ekonomiako ministerioen parte-hartze gehigarriarekin. “Kontua da denok elkarlanean jartzea horretan. Hori da Espainiako gobernuari egiten diogun deia”.
Euskadiko industriaren arduradun nagusiak bere hitzaldia amaitu du hau gogoraraziz: “Eusko Jaurlaritzatik industriari laguntzen jarraitzen dugu trantsizio energetikorako eta lehiakortasuna handitzeko prozesuan. Haren beharrei eta nazioarteko testuinguruan gertatzen denari adi jarraitzen dugu. Energia lehiakorra aldarrikatzen dugu, kostuan eta baldintza-berdintasunean. Euskadin industria gehiago, industria hobea eta emisio gutxiago lortzea posible izango da, bakarrik, esparru energetiko bat bermatzen badugu”.
