Web-guneetatik datuak erauzteko teknika berriak
SPRI Taldeak antolatutako jardunaldi batek aztergai hartu du web scrapinga, software programen bidez erabiltzen den teknika bat web-guneetatik informazioa erauzteko.
Teknologia horrek posible egiten du web-guneetako aldaketak detektatzea eta konparatzaileentzako prezioak edo business intelligencerako aplikazioak lortzea. Ikerketako kazetaritzan ere erabiltzen da.
Datuak munduko baliabide baliotsuena bihurtzen ari dira eta gero eta gehiago bilatzen da informazioa eskuratzea. SPRI Taldeak, Enpresa Garapenerako Euskal Agentziak, antolatutako jardunaldi batek aztergai hartu du web scrapinga, software programen bidez erabiltzen den teknika bat web-guneetatik informazioa erauzteko. “Nahiko erraza da datuak, informazioa eta edukia lortzea eskura daukagun teknologiarekin”, esan du Juan Riaza adituak Arrasateko Garaia Berrikuntza Gunean antolatutako hitzaldi batean.
Riazak hainbat adibide jarri ditu erakusteko teknika horrek irekitzen dituen aukerak, esaterako web-guneetako aldaketak detektatzea eta konparatzaileentzako prezioak nahiz business intelligencerako aplikazioak lortzea. Ikerketako kazetaritzan ere erabiltzen da. “Adibidez, pisu bat alokatu nahi baduzu eta interesatuta dauden 500 lagunen epostak jasotzen badituzu, Web scrapinga erabil dezakezu interesatzen zaizkizun pertsonak lehenesteko. Riaza adituak eredu hori darabilten makina bat negozio aipatu ditu. “Batzuek erabiltzen dute jakiteko nork dituen zorrak”.
Hor dago, baita ere, Strava enpresaren kasua: korritu dituzun kilometroak, zure bihotz-taupadak edo zure errendimendua zenbatzen duten arineketarako eskumuturrekoak merkaturatzen ditu, eta gailu horiei esker iritsi zen jakitera instalazio militarren funtzionamendua eta kokalekua euretan footing egiten duten militarren bidez.
Eta nola babestu web scraping batetik? “Blokeatu dezakegu, baina garestia da”. Riazaren ustez, teknika hori erabiltzeko komenigarria da mantenimendu-kostuak kontuan hartzea.
Esan du datuak barnean erabiltzeko badira ez dagoela arazorik. “Baina badaude enpresa batzuk datuak birsaltzen dituztenak, eta lege eta etika kontuak ez dira berdinak herrialde eta pertsonen arabera”.
Jorge Campanillasek, bera ere Iurismática enpresakoak, web scrapingaren alderdi legalak azaldu ditu. “Europako Auzitegiak esan du datu-base bat duenak errefusa dezakeela datu horiek hirugarren batzuek erabiltzea”. Eta Espainian, adierazi du, Auzitegi Gorenak ere kontrako epai bi eman ditu hegazkin konpainien hegaldi prezioen datuak erabili dituzten enpresa batzuen aurka. Esan du Interneten nabigatze hutsa ez dela kontratu bat. “Beste gauza bat da, ordea, gune pribatu batera sartzea: horko informazioa ezin duzu erabili”.
Legeak agintzen du –esan du– datuak babestu behar direla, eta legeak finkatzen du jabeari eragin zaion kostua. “Ezin duzu galarazi datu horietako batzuk erauztea helburu pribatu baterako, baina bai irabazi asmoz edo enpresa batetik erauztea”.
AEBetan datuen pribatutasunak ez du ezta babes konstituzionalik ere, bai ordea Europan, non berariazko baimena behar baita. “Bukatu dira isil-baimenak edo baimen tazituak”.
Arazo legalik ez izateko, Campanillasen aholkua da irakurtzea “web scraping”a erabili nahi den atarietako “letra txikia”, eta baimena eskatzea baldin atari horretan datu pertsonalak badaude.
