Surphasek merkatuan parekorik ez duen teknologia garatzen du eta gatzgabetzeko planten eraginkortasuna handitzea lortzen du

Surphase Donostiako ETEa oso espezializatuta dago uraren sektorean eta, zehazki, gatzgabetzeko planten azpisektorean. Orain arte merkatuan parekorik ez duen teknologia garatzeko gai izan da, eta, laburbilduz, denbora errealean iragartzen du mintzak noiz dauden zikin. Mintzak gatzgabetzeko lantegi bateko iragazkiak dira eta prozesu osoan funtsezko zeregina dute. Normalean, mintzak zikin daudenean, lantegia gelditu eta mintzak garbitu behar izaten dira, eta horrek kostu ekonomiko eta ingurumenekoa dakar. Enpresa honen gaitasun oso berritzailea eta proiektu honen potentziala ikusita, Europako Batzordeak enpresa hau finantzatu berri du itzuli beharrik gabeko 2,5 milioi euroko dirulaguntzarekin, hain zuzen ere bere industrializazioa bizkortzeko eta gatzgabetzeko lantegiak askoz eraginkorragoak egiteko. Egitura kritikoa da; Estatuan gaur egun horrelako 800 lantegi inguru daude, duela gutxi Made in Basque Countryko mikrofonoetan Iliane Rafaniello CEOak eta euskal enpresa txiki eta ertain honen sortzaileetako batek ohartarazi zuenez.

Zer testuingurutan gertatu da Berrikuntzaren Europako Kontseiluaren (BEK) eta zure enpresaren arteko lotura?

Berrikuntzaren Europako kontseiluaren programa oso programa lehiakorra da eta gure deialdian Europa mailan izandako arrakasta-tasa % 7tik beherakoa izan da. Gure deialdian Europa osoko 1.200 enpresa inguru aurkeztu ziren, eta 68 bakarrik finantzatu dira. Horietatik sei Espainiako enpresak dira, eta Surphase da euskal enpresa bakarra. Beraz, ilusio handiz eta oso eskertuta gaude konfiantzagatik.

Zer lortu nahi du EIC Accelerator izeneko programa honek?

Oso berritzaileak diren ETE-ei zuzenduta dago, eta teknologia disruptiboa eta berritzailea duten oinarri teknologikoko ETEak merkatuan sartzea bultzatzen duen programa oso lehiakorra da.

Horrelako proiektu baten arrakasta, dirudienez, gatzgabetzeko lantegi baten iragazkietan zikinkeria aurreikusteko gai den teknologiaren garapenean datza… Nola azal dezakegu?

Ura gatzgabetzearen bidez ekoiztea oso prozesu eraginkorra da, baina oso muga handia du, hau da, erabiltzen diren iragazki edo mintzen zikinkeria. Jakina, mintzak zikindu egiten dira eragiketan, zikinkeria hori eta tratatzen duten ura bereizten ari direlako, eta horrek geldialdi teknikoak eskatzen ditu, garbiketak egiteko. Garbiketa horiek ez dira beti eraginkorrak izaten. Horregatik, eragiketa-kostuak oso handiak dira. Gaur egun, merkatuan ez dago zikinkeria hori garaiz detektatzea ahalbidetzen duen teknologiarik, fabriketako operadoreek prozesua eraginkortasunez egin ahal izateko. Eta detektatzen dutenean, oso berandu da. Garbiketa ez da izango izan litekeen bezain eraginkorra, eta muturreko kasuetan iragazkia aldatu beharko litzateke, eta horixe da prozesuaren elementu kritikoetako bat.

Hain zuzen ere, hemen betetzen du Surphasek premia hori…

Iragazkien zikinkeria aldez aurretik detektatzeko gai gara, gure doitasun handiko sentsoreei esker, aurrekaririk gabeko sentsibilitatearekin. Gailuak ur zikina daraman hodian instalatuko ditugu, eta sentsoreak iragazki/mintz horiek dauden material berarekin estalita daudenez, benetan gertatzen ari dena simulatuko dugu denbora errealean. Adimen Artifizialari (IA) esker, gure sentsoreen datuak prozesatzen ditugu, eta instalazioko operadoreari ohartarazten diogu noiz iritsiko den zikinkeria-egoera kritiko bat, prozesua modu eraginkorrago eta jasangarriagoan egin dezaten. Gainera, gure teknologia da garbiketa-prozesua denbora errealean monitorizatzea ahalbidetzen duen bakarra, eta horrek geldialdi teknikoak % 60ra arte murriztea ahalbidetzen du.

Zein testuingurutan sortu da merkatu-hobiko halako proiektu bat?

Enpresa sortu zuten bi bazkideek, Iliane Rafaniellok (zuzendari nagusia) eta Thomas Schäferrek (I+G+Bko zuzendaria), Euskal Herriko Unibertsitatean egindako ikerketatik sortu zen ideia. Teknologia horrekin lanean ari ziren, merkatuan lekua zuen eta beharrak asetzen zituen. Horregatik erabaki zuten enpresa sortzea 2018an. Ordutik 2022ra arte, lehen gailuak garatu zituzten; industrian baliozkotu ziren, eta une honetan industrializatzen ari gara fabrikaziora eskalatzeko.

Zergatik da erabakigarria teknologia hori?

Prozesuan benetan kritikoa denari buruzko datuak lortzea ahalbidetzen duen bakarra delako, hau da, mintzen datuak. Mantentze-lan prediktiboari esker, garbiketa-produktuen % 25 aurrezten dugu, energia-aurrezpenaren % 10 baino gehiago ematen dugu prozesuak modu eraginkorragoan funtzionatzen duelako, eta mintzen bizitza baliagarria 1-2 urtean handitzen dugu.

Garatu dituzten sentsoreek zikina bakarrik monitorizatzen dute edo garbiketan ere zentratzen dira?

Sentsoreek mintzak biziko duen guztia monitorizatzen dute, hau da, nola zikintzen diren ikusten dugu, baina garbiketa ere ikusten dugu denbora errealean, eta hori oso interesgarria da, une oro ikus dezakegulako zein fase diren eraginkorrak eta zein ez. Gaur egun, hori ez da posible; izan ere, instalazioa gelditu eta garbitzen hasten denean, ez dakite zer gertatuko den amaierara arte, eta, bitartean, ura ekoizteari uzten zaio, eta horrek aukera-kostua dakar, garbiketarekin lotutako kostuez gain.

Proiektua dagoeneko ezarri da gatzgabetzeko lantegiren batean?

Bai, proiektua abian da dagoeneko. Teknologia industriala eta negozio-eredua ere arrakastaz baliozkotu ditugu hiri osoak hornitzen dituzten lantegietan. Une honetan, industrializazio-prozesuan murgilduta gaude, eta 2026. urtetik aurrera hasiko gara horretara eskalatzen.