Merkataritzaren ziurgabetasunak eta tentsio geopolitikoek munduko merkataritzaren eraldaketa bizkortu dute 2026an
Deskargatu hemen txostena.
Euskal enpresentzako kanpo merkataritzako txostena
Euskal enpresek Basque Trade & Investmenten (BasqueTrade) Nazioarteko Merkataritzaren Behatokiaren azken edizioa dute eskura. BasqueTrade euskal enpresen nazioartekotzerako agentzia da, SPRI Taldean integratuta dagoena. Dokumentuak ikuspegi globala, Euskadiren azterketa eta eskualde-ikuspegia uztartzen ditu, enpresei nazioarteko merkataritza eraldatzen ari diren aldaketak aurreikusten laguntzeko eta nazioartekotze-erabakiak hartzeko laguntza emateko.
Ia 100 orrialdeko txostenak erakusten du munduko merkataritza eraldaketa betean dagoela. 2026an nazioarteko trukeek bilakaera positiboari eusten badiote ere, merkataritza-oztopoen gorakadak, Ormuzko itsasartea bezalako korridore estrategikoetako tentsioek eta munduko ekoizpenaren berrantolaketak ingurune zatikatuagoa, eskualdeka antolatuagoa eta ziurgabetasun handiagokoa eratzen ari dira.
2026ko datu nagusiak
- Protekzionismoa fase berri batean sartu da.
Estatu Batuek beren legegintza-tresnen erabilera finkatu dute, zehazki 232. atalarena, presio eta negoziazio komertzialerako tresna gisa eta muga-zergak ezartzeko bide gisa. Hegazkin komertzialen, motorren eta osagaien inguruko azken ikerketak ez zuen berehalako tarifa berririk ekarri, eta 180 eguneko negoziazio-epea ireki zuen. Aldi berean, Estatu Batuen eta Txinaren arteko lehia sektore estrategikoetara bideratzen ari da, hala nola erdieroaleetara, adimen artifizialera eta mineral kritikoetara. - Tentsio geopolitikoek berriro ere merkataritza-bide nagusiak aldatzen dituzte.
Ormuzko itsasarteko trafikoa ohiko 110 igarotzeetatik eguneko 7,6ko batez bestekora jaitsi zen martxotik ekainaren erdialdera. Ekainean izandako aldi baterako susperraldiaren ondoren, uztailean AEBen eta Iranen arteko borrokak berriro hasi izanak ziurgabetasuna areagotu du itsas garraioaren eta energia-merkatuen inguruan. - Hornidura-kateak ekoizpen-polo berrietara dibertsifikatzen ari dira.
Vietnamek gero eta pisu handiagoa du manufakturan eta elektronikan; Taiwanek, erdieroaleetan eta teknologia aurreratuetan; eta Asiako beste herrialde batzuek industria-segmentu espezifikoetan sendotzen dute beren posizioa. - Europar Batasunak merkataritza-bazkide berrien bilaketa bizkortu du.
EBk akordioak sinatu edo amaitu ditu Mercosur, India, Australia, Mexiko, Hego Korea eta Afrikako hainbat herrialderekin, eta akordioen sarea zabaltzen jarraitzen du merkatuak eta hornitzaileak dibertsifikatzeko eta baliabide estrategikoetarako sarbidea indartzeko. - Euskal esportazioek bilakaera irregularra izaten jarraitzen dute.
2025ean %4,5 jaitsi ondoren, beherakada %0,9ra moteldu zuten 2026ko lehen hiruhilekoan, nahiz eta apirilean urte arteko %2,3ko atzerakada izan zuten. - Euskal inportazioek hazkundea bizkortu dute.
Lehen hiruhilekoan %3,0 hazi ondoren, apirilean %14,0ko urte arteko hazkundea izan zuten.
Munduko merkataritza 2026an: merkataritza-oztopoak eta tentsio geopolitikoak
2026ko bilakaera merkataritza-oztopoen gorakadak eta ziurgabetasun geopolitiko gero eta handiagoak markatzen dute. Europar Batasunaren eta Estatu Batuen arteko akordioak %15ean egonkortu du Europako esportazio gehienen tarifa-muga; hala ere, sektoreek, hala nola altzairuak eta aluminioak, presio tarifario handia jasaten jarraitzen dute.
Aldi berean, Estatu Batuek uztailaren 9an amaitu zuten hegazkin komertzialen, motorren eta osagaien inguruan 232. Atalaren esparruan hasitako ikerketa. Txostenak atzerriko hornidura-kateekiko mendekotasunak eragindako arriskuak identifikatzen ditu, baina Administrazioak ez zuen tarifa berririk ezarri eta 180 eguneko negoziazio-epea ireki zuen. Erabakiak baieztatzen du 232. Atala gero eta modu malguagoan erabiltzen dela merkataritza- eta industria-politikako tresna gisa.
Bestalde, Estatu Batuen eta Txinaren arteko bilerek tarifa-eskalada geldiaraztea ahalbidetu zuten, nahiz eta lehia sektore teknologikoetara eta baliabide estrategikoetara bideratzen jarraitzen duen.
Manufaktura-polo berriak eta merkataritza-bide alternatiboak
Merkataritza-tentsioek munduko industria-geografia eraldatzen ari dira eta ekoizpen-zentro espezializatuen sare baten sorrera bultzatzen ari dira. Vietnamek gero eta protagonismo handiagoa du manufakturan eta elektronikan; Taiwanek, erdieroaleetan eta teknologia aurreratuetan; eta Asiako beste herrialde batzuek aurrera egiten dute industria-segmentu zehatzetan.
Tentsio geopolitikoek merkataritza-bide nagusien ahultasuna ere agerian uzten dute berriro. Ekainean izandako aldi baterako susperraldiaren ondoren, AEBen eta Iranen arteko borrokak berriro hasi izanak ziurgabetasuna areagotu du Ormuzko itsasartean. Uztailean izandako eskalada militarrak petrolioaren prezioa bultzatu zuen eta korridore logistikoekiko, energia-azpiegiturekiko eta ibilbide alternatiboekiko interesa indartu zuen, munduko merkataritzaren itogune nagusietako batekiko mendekotasuna murrizteko.
Europar Batasunak merkataritza-dibertsifikazioa bizkortu du
Nazioarteko ziurgabetasunaren gorakadaren aurrean, Europar Batasunak merkataritza-bazkide berrien bilaketa areagotu du, merkatuak eta hornitzaileak dibertsifikatzeko eta baliabide estrategikoetarako sarbidea bermatzeko.
Aurrerapen nagusien artean, Mercosurrekin lortutako akordioak aldebiko merkataritzaren %90etik gorako zatiari dagozkion tarifak pixkanaka murriztea eta ezabatzea ahalbidetuko du, eta Europako enpresek 270 milioi kontsumitzaile baino gehiagoko merkatu baterako sarbidea hobetuko dute. Bestalde, Indiako akordioak Europako herrialdeek Indiara egiten dituzten esportazioen %96,6 liberalizatuko du; Australiako akordioak, berriz, Europako produktuen gaineko tarifen %99 baino gehiago ezabatuko du eta lehengai kritikoetarako sarbidea indartuko du.
Euskal kanpo-merkataritzaren bilakaera desberdina 2026an
Euskal esportazioek 29.800 milioi eurotik gora gainditu zituzten 2025ean, aurreko urtean baino %4,5 gutxiago. 2026ko lehen hiruhilekoan beherakada %0,9ra moteldu zuten, baina apirilean urte arteko %2,3ko atzerakada izan zuten, automobilgintzaren eta siderurgiako produktu jakin batzuen ahultasunak eraginda.
Inportazioak %3,0 hazi ziren lehen hiruhilekoan eta %14,0ko urte arteko hazkundea izan zuten apirilean.
Datozen hilabeteetarako, Behatokiak merkataritza-oztopo handiagoek, arrisku logistikoek eta hornidura-kate zatikatuagoek markatutako nazioarteko ingurunea aurreikusten du. Aldi berean, manufaktura-polo berrien agerpenak, Europar Batasunaren merkataritza-dibertsifikazioak eta hornidura-kateen erresilientzia indartzeko beharrak aukera eta erronka berriak sortzen jarraituko dute euskal enpresen nazioartekotzerako.
Nazioartekotzeko informazio estrategikoa, berme guztiekin
Hain sakonak diren analisiak edukitzea, Nazioarteko Behatokia edo Lehengaietako Behatokia bezalakoak, ezinbestekoa da euskal enpresek aldaketa globalen aurrean aurreikusi eta nazioartekotze-estrategietan oinarritutako erabaki sendoak hartzeko. Basque Trade & Investment-ek egindako txosten hauek merkatu nagusien ikuspegi eguneratua eskaintzen dute, eta arriskuak eta aukerak identifikatzeko aukera ematen dute helmuga berrietara jauzi egin aurretik.
Horrez gain, euskal enpresentzat hainbat nazioartekotze-laguntza jartzen ditugu eskura, azoketan parte hartzetik hasi eta atzerriko merkataritza-implantaziora arte, baita Euskal enpresentzako arreta goiztiarreko zerbitzua ere, AEBko arantzel berrien aurrean. Zerbitzu hau otsailean jarri zen martxan Industria Mahaiaren lehen bileran, Imanol Pradales Lehendakariak deitutako Industria Defentsa Taldean.
Basque Tradek, halaber, aldizka antolatzen ditu merkataritza-misioak merkatu estrategikoetara, herrialde bakoitzaren potentziala bertatik bertara ezagutzeko, kontaktuak egiteko eta aliantzak aztertzeko. Azkenetako batzuk India merkataritza-misioa eta Japoniako hidrogenoaren nazioarteko foro nagusirako misioa izan dira, Euskal hidrogeno-ekosistemak herrialde asiarraren eragile nagusiekin harremanak estutuz.
Zure postara zuzenean jasotzeko eskuragarri dauden laguntzak, hurrengo merkataritza-misioak eta honelako txosten berriak, harpidetu SPRIren buletinera. Modurik azkarrena eta errazena da nazioartekotze-erabakiak berme guztiekin hartzeko informazio giltzarrira iristeko.
Lotutako beste txosten batzuk:
-
Aldakortasunak eta Europako eta Ipar Amerikako esportazioen beherakadak merkataritza globala baldintzatu dute 2025ean. -
Munduko merkataritzak hazkunde zalantzagarria izango du 2025eko bigarren erdian, AEBek gidatutako muga-zergen igoera dela eta. -
Nazioarteko merkataritzak maximo historiko berriak lortu ditu 2024an, testuinguru global tentsionatu batean. -
Nazioarteko Merkataritzaren Behatokiak zehatz-mehatz aztertzen ditu euskal esportazioen xede-merkatu nagusiak eta horiek azken seihilekoan izan duten bilakaera. - BT&I-ren Nazioarteko Behatokia: Munduko ekonomiko-egoeraren hiruhileko azterketa
- BT&I-ren Lehengaien Nazioarteko Behatokia: Munduko lehengaien prezioen bilakaeraren hiruhilekoko azterketa
