Ekialde Ertaineko tentsioek petrolioaren prezioa igo dute eta lehengaien agertoki aldakorragoa eta zatikatuagoa eragin dute 2026an
Deskargatu hemen txostena.
Lehengaietan 2026ko agertokiak Estatu Batuen eta Iranen arteko gatazkak markatutako egiturazko aldaketa berresten du; horrek aldakortasun energetikoa areagotu du. Aldi berean, Europar Batasuneko politika protekzionistak eta jasangarritasun-esparruak, hala nola Karbono bidezko Mugako Doikuntza Mekanismoa (CBAM), merkatu globalen zatiketa azkartzen ari dira. Testuinguru horrek eragin zuzena du euskal industria eraldatzailean, bereziki petrolioaren, gasaren, altzairuaren, aluminioaren eta kobrearen mendeko sektoreetan.
Energia-lehengaiak
Aztertutako presio-bektore nagusietako bat energia-merkatua da. Petrolioak 90 dolarretik gora jarraitzen du, inflazio-ingurune iraunkorra sendotuz, deseskalatze-egoera posibleei lotutako aldakortasun-gertakariek baldintzatuta. Horri gehitu behar zaio Gas Natural Likidotuaren (GNL) gorakada, horniduran izandako disrupzioen ondorioz.
Egoera horrek inpaktu-kanal bikoitza dakar:
Eskaintzaren shockak: azpiegituretako eta funtsezko ibilbideetako aldaketek eskualde-sariak areagotzen dituzte.
Presio makroekonomikoa: energia-garestitzeak inflazioa berpizten du eta moneta-politikako aurreikuspenak gogortzen ditu.
Lehengai industrialak
Ezegonkortasun energetikoa metaletan eta bestelako materia industrialetan ere gertatzen da. Kautxu naturalaren eskaria handitu egingo da, petrolio gordinaren prezioarekin estu lotuta dagoelako. Kautxu naturala eskaintza mugatu batek tenkatuta dago, klima-faktoreen eta inbertsiorik ezaren ondorioz.
Paraleloan, metalek dinamika desberdinak dituzte. Aluminioak arrisku kritikoa erakusten du hornidura-kontzentrazioagatik, Golkoa eskaintza globalaren % 8 baita. Hori dela eta, Ormuzeko itsasartean tentsioak areagotzen badira, eten egin daitezke.
Kobreak prezio altuak eta egiturazko defizita konbinatzen ditu, baita merkataritza-tentsioen ondoriozko eskariaren moderazio-testuinguruan ere.
Aitzitik, nikelak gehiegizko eskaintzaren ezohiko egoera erregistratzen du, oraintsuko hegakortasun edo aldakortasun handiarekin batera, eta horrek zaildu egiten du kostuak epe ertainera planifikatzea.
Altzairuak, bestalde, susperraldi arina islatzen du, Indiaren eskariak bultzatuta, baina Txinaren egiturazko ahultasunak baldintzatuta. Dualtasun horrek balio-kate anitzetarako funtsezko material batekiko ziurgabetasuna gehitzen du.
Erregulazioaren eragina
Merkatu-dinamikaz haratago, txostenak azpimarratzen du arau-esparruek gero eta pisu handiagoa dutela prezioen konfigurazioan eta merkataritza-fluxuetan. Estatu Batuetan 232. Sekzioko muga-zergek aldatu egin dute mugako ezarpenaren metodologia, produktuaren balio osoaren gaineko kargak aplikatuta, eduki metalikora mugatu beharrean. Aldaketa horrek atzerriko osagaiak dituzten inportazioak garestitzen ditu eta tokiko ekoizpena sustatzen du.
Merkatu horretan presentzia edo interesa duten euskal enpresentzat, horrek esan nahi du sarbide-estrategiak berrikusi behar direla, baita ekoizpen-ezarpenak ere
Merkatu horretan presentzia edo interesa duten euskal enpresentzat, horrek esan nahi du sarbide-estrategiak berrikusi behar direla, baita ekoizpen-ezarpenak ere.
Europar Batasunean, CBAMek egiturazko kostu berri bat gehitzen du, inportatutako produktuetan txertatutako isuriei lotuta. Altzairua eta aluminioa bezalako sektoreetan, eskualde-prima handiagoak eta marjinen gaineko presio gehigarria ekartzen ditu. Gainera, karbonoaren kudeaketa erosketa-erabakietan eta hornidura-katearen konfigurazioan txertatzera behartzen du.
Faktore horien konbinazioak erregionalizazio progresiboa dakar. Enpresak ez dira eraginkortasun produktiboan soilik lehiatzen, baizik eta esparru arautzaile berezituetan jarduteko eta kokapen geografikoa optimizatzeko gaitasunean. Zatiketa horrek eraginkortasunik eza dakar, baina lehia-abantailak ere birdefinitzen ditu.
Egokitzapen operatiboa eta birkokatze estrategikoa
Kostuen igoerak, horniduraren arrisku handiagoarekin eta ekoizpen-estrategiak birplanteatzeko beharrarekin batera, logika berri horri aurre hartzeko eta egokitzeko gai diren euskal enpresei mesede egin diezaieke.
Hornitzaileen dibertsifikazioa, ekoizpen-gaitasunen birlokalizazio selektiboa eta deskarbonizazio-teknologietan inbertitzea lehentasunezko jardun-ildo gisa finkatu dira. Era berean, merkatu-adimena erabakiak hartzean integratzea faktore bereizgarri bihurtzen da hegakortasuna edo aldakortasuna egiturazkoa den ingurune batean.
Basque Trade-k euskal enpresak babesten ditu informazio estrategikoarekin eta nazioartekotze-zerbitzuekin
Lehengaien bilakaerari buruzko informazioa izatea funtsezkoa da enpresentzat, eragin zuzena baitu haien kostu operatiboetan eta merkatu-estrategietan. Basque Trade & Investment-ek enpresei laguntzen die txosten zehatzak emanez, hala nola Lehengaien Behatoki hau edo Nazioarteko Behatokia, merkatuaren joerak eta proiekzioak aztertzen dituena. Gainera, aholkularitza estrategikoko zerbitzuak, nazioarteratzeko laguntza-programak eta atzerriko bulegoen sare bat eskaintzen ditu, nazioarteko merkatuetan zabaltzea eta sendotzea errazten dutenak. Aukera horien berri izateko eta informazio garrantzitsua jasotzeko, SPRIren buletinera harpidetzea gomendatzen dizugu.
Zerikusia duten beste txosten batzuk:
-
Lehengai industrialek bilakaera desberdina izaten ari direla nabarmentzen du dokumentuak. Txinak munduko kontsumoaren eragile nagusia izaten jarraitzen du, aluminioa, kobrea, kautxua eta nikela bezalako funtsezko materialen eskaria bultzatuz. Hala ere, altzairuaren sektoreak portaera dibergentea du, Asiako erraldoiaren higiezinen krisiak oztopatua. -
Muga-zergen tentsioek eta merkataritza globalaren moteltzeak markatzen dute lehengaien bilakaera 2025eko hirugarren hiruhilekoan. Txostenaren arabera, muga-zergek industria-metalen eskaria eta prezioak presionatzen dituzte, eta CBAMek, berriz, aluminioari eta altzairuari eusten die Europan, eta petrolioa eta gasa egonkortze bidean daude, eskualdeen arteko diferentziekin. -
Txostenak nabarmendu duenez, lehengaien prezioen bilakaera muga-zergen arloko tentsioen konponketak, potentzien arteko akordioek eta dinamika geopolitiko globalak baldintzatuko dute 2025eko bigarren hiruhilekoan. -
Basque Trade & Investmentek Estatu Batuen muga-zergek eta Txinako ekonomiaren dezelerazioak merkatu global honetan izango duten eragina aztertu du azken Behatokian. -
Lehengaien Nazioarteko Behatokia 2025ean petrolioaren prezioa progresiboki murriztuko dela aurreratu du Lehengaien Behatokiak. -
BasqueTraderen Lehengaien Behatokiak 2024. urtearen amaierarako metalen prezioak gora egingo duela iragarri du. Argitalpenak nabarmentzen duenez, aurtengo hirugarren hiruhilekoan, aluminioa, kobrea eta nikela bezalako metalen prezioek beherakada handia izan dute. -
Analisia 2024ko lehen hiru hilabeteetan zentratzen da. Denboraldi horretan, oinarrizko metalen eta kautxu naturalaren prezioak igo egin dira, eta metal ferrosoen prezioak, berriz, behera egin dute. Joera hori eskaintzaren eta eskariaren baldintzetan dauden aldeei egozten zaie. -
2023ko bigarren seihilekoan, aldakortasuna eta desberdintasuna ikusten dira prezioen bilakaeran, eta bereziki nabarmentzen dira altzairu estatubatuarraren igoerak. -
2023ko batez besteko prezioak 2022an ikusitako mailen oso azpitik geratuko dira. -
Egungo aurreikuspenek erakusten dute 2023rako prezioak abenduko Behatokikoak baino altuagoak direla. -
Adituen iritziz, ekonomiaren dezelerazioak amaiera eman dio pandemiaren ondoren pilatutako eskaerak babestutako prezio oso altuetako epeari. -
Egungo aurreikuspenek epe laburrerako prezio-maila apalagoak erakusten dituzte, baina baliteke hornidura-katean disrupzio gehiago eragitea, Errusiako metalen merkataritza mugatzen bada. -
Industriako metalen prezioen jaitsierek atzeraldi globalaren zantzuak erakusten dituzte. -
Atal berezia Gerra Ukrania. Lehengaien merkatuen asaldura Ukrainako gerraren ondorio ekonomiko nagusietako bat da. - BT&I-ren Nazioarteko Behatokia: Munduko ekonomiko-egoeraren hiruhileko azterketa
