Europako sektore eolikoak errekorra lortu du enkanteetan 2024an, eta Estatu Batuetan, ziurgabetasunak eragin die aurreikuspenei
Energiaren sektoreko euskal enpresek eskuragarri dute dagoeneko SPRI Taldeari atxikitako Basque Trade & Investment (BasqueTrade) euskal enpresak landutako Behatoki Eolikoaren azken edizioa (4. edizioa, 2024ko azken hiruhilekoa eta 2025eko lehena hartzen dituena). Txostenak sektorearen mundu mailako bilakaera jaso du, instalatutako gaitasunari, zorroan dauden parkeei, enkanteen dinamikei eta egiturazko erronka nagusiei arreta berezia emanez.
Behatokiak goranzko bilakaera berretsi du instalatutako gaitasunean, lehorrekoan (onshore) zein itsasokoan (offshore). Lehenengo kasuan, kalkuluen arabera, gaitasun metatua hirukoiztu egingo da 2024tik 2035era bitartean, 2.600 GWera iritsiz, aurreko edizioan aurreikusitakoa baino 5 GW gehiago alegia. Offshorean, aurreikusitako hazkundea are nabarmenagoa da: 2030era arte, gaitasuna ia 3 aldiz biderkatzea espero da, eta 2035era arte, berriz, 6 aldiz baino gehiago, 523 GW-era helduz baina 49 GW behera eginez, aurreko kalkuluarekin alderatuta.
Eskualdeka, Europak eta Asia-Pazifikoak antzeko hazkunde-ibilbideak dituzte offshore eremuan, eta 209 GWeko eta 291 GWeko batez besteko gaitasuna aurreikusi zaie, hurrenez hurren da, hurrenez hurren. Amerikan aurreikuspenak doitu dira, baina ziurgabetasun handia dute oraindik. Ekialde Hurbilean eta Afrikan, proiektatutako gaitasuna oso-oso txikia da oraindik.
Zorroan dauden parke eolikoei dagokienez, identifikatutako instalazio gehien dituzten herrialdeak Brasil (727 parke), Txina (424), Espainia (363) eta Erresuma Batua (281) dira. Onshore segmentuan Brasil (615), Txina (348) eta Espainia (329) nabarmendu dira, eta offshorean, Brasil (112), Erresuma Batua (87) eta Txina (76). Arlo horretan, Hego Korea, Australia, Japonia, Estatu Batuak eta Espainia dira zorroan proiektu ugari dituzten gainerako herrialdeak.
Parkeen kopurutik harantzago, Behatokiak horien azkenaldiko bilakaera ere jaso du, azken sei hilabeteetan izandako egoera-aldaketen bitartez, plangintzatik eraikuntzara edo eraikuntzatik eragiketara kasu. Adierazle honi esker merkatu bakoitzaren dinamismoa neur daiteke. Horren harira, Txina dugu zerrendaburua 47 aldaketarekin, eta atzetik daude Brasil (40), Alemania (38) eta Erresuma Batua (27). Espainiak 22 aldaketa izan ditu, eta Estatu Batuek (18), Indiak (16) eta Frantziak (11) jarduera moderatuagoa dute.
Denbora-tarte berean, energia eolikoarekin lotutako 27 enkante iragarri ziren. Indiak lideratu zuen esparru hau 15 enkanterekin, horietako asko eguzki-proiektuekin konbinatuta. Horren atzean daude Frantzia (6), Alemania eta Korea (bakoitzak 2) eta, enkante banarekin, Polonia eta Frantzia berriro ere.
Edizio honetan, Wind Europe biltzarrean jorratutako gaiei buruzko zoom bat sartu da. Analistek nabarmendu dutenez, 2024an ia 20 GW finantzatu ziren parke eoliko berrietan: 24.700 milioi euro onshore proiektuetan eta 7.900 milioi offshore proiektuetan. Europan 36,8 GW esleitu ziren enkanteetan (17 GW onshore eta 19,9 GW offshore), 2023an izandako bolumena hirukoiztuz. Alemania izan zen nagusi esleitutako gaitasunean, eta Frantziak gutxieneko prezioak izan zituen eoliko flotagarrian.
Testuinguru ekonomiko hau baldintzatu duten askotariko egiturazko faktoreak sektoreak gainditu beharreko erronkak dira, Wind Europeko adituen iritziz: finantzaketa arloko zailtasunak, enkante-mekanismo desegokiak, elektrizitatearen prezio negatiboak, merkataritza-oztopoak, hornidura-kateko mugapenak, presio teknologikoa, sare-murrizketak eta gizarte-onarpena. Europaren kasuan, elektrizitate-sarearen garapena da mugapen nagusia, baimenak eta lizentziak lortzeko prozesuaren (permitting) gainetik. Arrisku emergenteak ere aipatu dira, zibersegurtasuna eta desinformazio-kanpainak kasu.
Europako itsas-eolikoan, aurreko erronkez gain, dokumentuak hedapenerako oztopotzat nabarmendu ditu enkanteen inplementazioaren moteltasuna, portuen ahalmen mugatua eta ontzien eskuragarritasun urria, batez ere turbinen tamainaren hazkundearen aurrean.
Behatokiaren laburpen exekutiboa eskatzeko, euskal enpresek mezua bidali behar dute helbide elektroniko honetara: ldiego@basquetrade.eus.
