Euskadiko Aeronautika eta Espazioko Klusterra %14 handitu da enpleguan eta %20 fakturazioan 2024an

Ricardo CHOCARRO Aernnovako kontseilari ordezkariak eta HEGANeko egungo presidenteak, Aeronautika eta Espazioko Kluster Elkarteko zuzendari Ana VILLATErekin batera, Euskadiko sektore aeroespazialaren 2024ko zifrak aurkeztu dituzte gaur Bilbao Exhibition Centren.

Klusterreko 77 bazkideek iaz sortutako zifrek markak hausten jarraitu dute enpleguan, esportazioetan eta fakturazioan, bazkide guztien ahaleginari esker; izan ere, eguneroko lanean saiatzeaz gain, lehiakortasunean inbertitzen eta merkatu globalean duten posizionamendua indartzen jarraitu dute.

2024an, HEGANi lotutako sektoreak zifra globalak nabarmen handitu ditu 2023arekin alderatuta, % 14 enpleguan eta % 20 fakturazioan. Igoera horiek azken hilabeteetan iragartzen ziren aurreikuspenak berretsi dituzte, eta, horrela, behin betiko gainditu da pandemiak eragindako krisi bortitza. Nahiz eta azken urte hauetan tentsioak izan lehengaien eta hornidura katearen hornikuntzan, produkzio kostuen igoera garrantzitsua eta inguru geopolitiko ezegonkorra; hala ere, industriak egoerara egokitzeko gaitasuna eta indarra erakusten jarraitzen du; horixe adierazten dute enpresek langileak mantendu eta kontratatzeko apustuak eta I+G+b arloan eta baliabideetan inbertitzeko egindako ahaleginak.

Berrikuntza, ezagutza eta garapen teknologikoari lotuta, lehiakortasunari eusteko eragile eta elementu bereizle bihurtu da; izan ere, I+G+b arloko programek eta jarduerek teknologia eta produktu berriak garatzeaz gain, industria-prozesuak hobetzen dituzte, gero eta lehiakorrago eta garbiago bihurtuz eta sektoreari izaera estrategikoa emanez. Azken urte honetan, bazkideek I+G+b arloan egin dituzten inbertsioak salmenten % 6,2 izan dira; horrela, sektoreak I+G+b arloko sendoenetako bat izaten jarraitzen du, arlo horretan ia 2.500 pertsonak egiten baitute lan.

HEGAN Euskadiko Aeronautika eta Espazioko Klusterra 77 kidek osatzen dute, eta balio aeroespazialeko kate osoan daude kokatuta horiek. Bazkideen artean daude 4 Tier1, 50 industria-konpainia, 10 teknologia-zentro, 5 unibertsitate eta 8 aliatu. Gaur egun, HEGAN osatzen duten kideek 173 instalazio dituzte mundu osoan: 101 zentro Euskadin, 41 Espainia osoan eta 31 kanpoan (Alemania, Brasil, Txina, Estatu Batuak, India, Malta, Maroko, Mexiko, Polonia, Portugal, Erresuma Batua eta Suitza).

Elkarteko kideek 3.459 milioi euroko fakturazio agregatua sortu zuten 2024an, munduko instalazio guztien artean. Azpisektoreen arabera, fakturazio osoaren % 53 motorren atalari dagokio; aire-egituren sektoreari, % 39; sistema eta ekipamenduen atalari, % 4,1, eta espazioari, berriz, % 3,9.

Esportazioak 2.804 milioi eurokoak izan ziren, hau da, salmenta guztien % 80 baino gehiago. Helmugako herrialdeei dagokienez, Erresuma Batura (% 27), Alemaniara (% 22), AEBra (% 19) eta Frantziara (% 10) egindako esportazioak nabarmendu dira.

Bestalde, enplegua 17.513 pertsonako gehieneko historikora iritsi zen mundu osoko lantegietan, horietatik ia 6.000 Euskadin. Langile guztien artean, emakumezkoak %19,6 izan ziren.

Horrez gain, I+G+b arloan, 215 milioi eurotik gorako inbertsioa egin zen (horietatik % 87 autofinantzaketari dagokio), eta

Sektorearen aurreikuspenak

HEGAN Klusterraren ikuspegiari dagokionez, “beste urte batez, sektore aeroespazialak une bikaina bizi duela erakutsi du, munduko geografian oraindik ere ziurgabetasun handiak dauden arren; badira zenbait alderdi, hala nola lehengaien kostuak, ekoizpenekoak eta muga-zergekin izandako gorabeheren ondorioz sortutako arazoak, gure eskutik at daudenak, ezin dugu horietan asko eragin, eta horiek guztiek gure lehiakortasuna eta lan ona murriztu dezakete”, adierazi du klusterreko zuzendariak.

Sektore aeronautikoak %6-ko hazkundea espero du, azkeneko aurreikuspenen arabera, munduko merkataritza-flotaren tamaina bikoiztu egingo delako datozen 20 urteetan, egungo 24.000 hegazkinetatik 48.000 ingurura pasatuz 2043an; ordurako, 42.000 hegazkin berri beharko dira, Airbusen eta Boeingen kalkuluen arabera.

Espazioaren sektorean, badirudi jarduera orokorrak gora egin duela etengabe. Alde horretatik, merkataritza-orientazio argia duten figura berriak sartzeak, inbertsio pribatuak handitzeak, lurreko behaketarekin eta komunikazioekin lotutako zerbitzu eta operazio berrien eskaerak eta administrazioek misio berri eta indartsuak garatzeko egindako apustuak hazkundea ahalbidetu dute azken urteotan. Jardueraren hazkunde horrek, sektorea sostengatzeaz gain, gizartean ere eragiten du, mundu komunikatuagoa, seguruagoa eta jasangarriagoa lortzen baita. ESAren kalkuluen arabera, 2030ean

100.000 satelite ibiliko dira orbitan; hala, zortzi aldiz biderkatuko da une honetan orbit.ing-now.com webguneak trackeatutako artefaktuen kopurua, 12.600ekoa, zehazki.

Eta, azkenik, hainbat hobitan aurreikusitako hazkundea dugu, hala nola segurtasunean, hiri- mugikortasun berrian, teknologia dualetan, abiazio jasangarriagoan…

Sektore aeronautikoaren eta espazialaren balioa

Emaitzak, aurreikuspenak, eragina, etab. aintzat hartuta, ziurta daiteke sektore aeroespaziala estrategikoa eta funtsezkoa dela herrialde baten aberastasunerako, izan ere:

• kualifikazio handiko zuzeneko enplegua sortzen eta bideratzen du, eta, horrez gain, zeharkako eta eragindako enplegu-sorrerari dagokion tasak, azterlan zuhurrenetan ere, hirukoiztu egiten du zuzeneko enpleguarena;
• trinkoa da arlo teknologikoan, eta zientzia eta teknika beste sektore eta industria batzuetara transferitzeko bektorea da;
• balio erantsi handiko produktu eta zerbitzuen garatzailea da. Sektorearentzat ez da arrotza mundu garbiago baten nahia, eta aitzitik:
• duela hiru hamarkada baino gehiagotik hona, ingurumenaren esparruan eskakizun handiak ezarri dizkio bere buruari; horri esker, gaur egungo hegazkinak duela hamarkada gutxi baino eraginkorragoak dira, aurreko mendeko hegazkinek baino zarata gutxiago ateratzen dute, eta CO2 eta NOx gutxiago isurtzen dituzte bidaiari bakoitzeko;
• soluzioaren parte da (deskarbonizazioa, elektrifikazioa, 0 emisio…), teknologia garbien garatzaile eta erakusle den aldetik, eta, beraz, Garapen Jasangarriko Helburuekin (GJH) lerrokatuta, hegazkin eta plataforma eraginkor, garbi, neutro eta jasangarrietan dihardu;
• teknologia eta fabrikazio-prozesu lehiakorragoak eta jasangarriagoak garatzen ditu, industria- jarduerako emisioetan fokua neutraltasunean jarrita.

Hegazkin gehiago, eraginkorragoak eta lehiakorragoak egiteko sektorearen berezko helburua lortzeko xedez eta kontuan hartuta biltzeko, ezagutzeko, bidaiatzeko, ikasteko, salerosketan aritzeko, harremanetan egoteko, ihes egiteko, lan egiteko eta ekiteko gizakiak berez duen beharra, aukera horiek ahalbidetu, sustatu eta demokratizatu egin dira; horrela, konexio, elkartasun, kohesio, berdintasun, segurtasun eta justizia handiagoko mundu bat ahalbidetzen da.

Epe ertainera, ekonomia global ahula aurreikusten dugu, mundu-egoera ezegonkor batean; baina, hazkunderako oso aurreikuspen positiboak ditugu, eta aukera ugariko bide bat zabaltzen dute horiek digitalizazioaren (AA, zibersegurtasuna, robotizazioa…), efizientziaren, jasangarritasunaren, finantzaketaren eta talentuaren esparruetan; eta gai izango gara horiei guztiei probetxua ateratzeko, guztion babesarekin: klusterra, bazkideak eta administrazioak.