Juan Bautista Ayerbe: “FEXeko 17 enpresen artean, munduan sektore honetan erreferentzia diren batzuk ditugu”

Ibilgailu batean, hegazkin batean, makina konplexu batean… elementu guztiak garrantzitsuak dira. Batzuk kritikoak ere izaten dira segurtasunerako eta funtzionamendurako. Torlojuak eta jartzeak bezalako pieza txikiek paper garrantzitsua bete dezakete. Eta Euskadin, azpisektore horretan diharduten enpresa asko daude. “Espainian ekoizten den guztiaren % 50 inguru Bergarako eremuan dago”, azaldu du Juan Bautista Ayerbek, sortu berri den FEX (Fastening Excellence Center) elkarteko zuzendari nagusiak. Elkarte horrek sektore horretako euskal enpresei laguntza ematen die merkatuan lehiakortasuna irabazteko.

FEX azaroan sortu zen. Nola sortu zen enpresa-talde hori sortzeko prozesua?  

Matz Erreka eta Lazpiurren ekimena izan zen. Lehenengoak ‘I-Bolt‘ produktu berritzaile bat merkaturatzen du, torloju buruan transduktore bat duena eta bere funtzionamenduaren urruneko jarraipena egitea ahalbidetzen duena. Zerbitzazio– proiektu hori inspirazio iturri izan zen. Bigarrenak Bergara ehungintza-enpresaz beteta egotearen oroitzapena du (milaka langile zituzten), eta gaur egun ez da ezer geratzen. Bi posizio horietatik, gainerako enpresei proposatu zieten zentro bat sortzea batasun torlojutuen balio-kateko enpresa guztientzat (beste batzuk ere bai), amaitutako produktura eta merkatuan duten funtzionamendura eta aplikagarritasunera bideratuta. 

Jartzeen eta torlojuen esparruko elkarte horretan bildu diren 17 enpresetatik 11 Bergarakoak dira. Ez dirudi kasualitate hutsa. 

Ez da kasualitatea, kontuan hartzen badugu estanpazioarekin lotutako Bergarako enpresa-sare zabal eta sakona. Balio-katearen maila guztietako enpresak ditugu: lehengaiak, tratamenduak, estaldurak, hirugarren operazioak, lotutako makineriaren fabrikatzaileak eta, jakina, lotura-elementuen fabrikatzaileak. FEXeko 17 kideen artean, baditugu munduan sektore honetan erreferente diren enpresa batzuk. 

Elkarren artean lehiatzen diren enpresak dira, baina, aldi berean, elkarlanean aritzen dira helburu komunak lortzeko, klusterren politikarekin oso lotuta dagoen filosofia baita. Laguntzeko esparru zehatzak detektatuko zenituzten. Zeintzuk dira FEXen lortu nahi diren helburuak? 

Azpisektore bereko enpresak direnez, interes komuneko puntu ugari dituzte, eta horiek guztiak FEXen lan egiteko modukoak dira. Proiektuak helburu estrategiko hauek ditu: 

• Enpresen interesak sustatzea: torloju- loturak normalizatzeko foroetan parte hartzea eta eragin-gaitasuna mugiaraztea. 
• Prestakuntzan eta teknologian espezializatutako zerbitzuetarako sarbidea: RVCTin eta kanpoko beste espezialista batzuetan dauden gaitasunak hurbiltzea eta torloju-loturak enpresen eskura jartzea, modu zentralizatu batean. 
• Azken bezeroentzako sarbidea: azken merkatuetan bezeroekiko ikusgarritasuna eta elkarrizketa sustatzea. 
• Ezagutza sortzea: produktuei eta aplikazioei buruzko ezagutza propioa sortzea enpresentzat. 
• Irudia: torloju-loturaren sektorearen marka-irudia proiektatzea. 
• Lankidetza: balio-kateko enpresen arteko lankidetza eta sinergien aprobetxamendua erraztea eta bakarka inoiz lortuko ez genituzkeen helburuak lortzen saiatzea. 
• Bezeroen eta merkatuen ezagutza: epe ertain-luzera arriskuak eta aukerak identifikatzeko antena izatea. 
• Negozio berriei laguntzea: torloju-loturetan balioa sortzera eta lotutako produktu eta zerbitzuetan negozioa garatzera bideratutako ekimenak sustatzea eta laguntzea. 

Talde honi atxikitako 17 enpresak honako hauek dira: Matz Erreka, Lazpiur, Tornillería Deba, TTT Group, Tornilleria Segur, Industrias Fegar, Ecenarro, Metagra, Heroslam (Abanto-Zierbana), Claudio San Martin (Elgoibar), Industrias Laneko (Uharte-Arakil), Asacoat, Jean & Chaumont, Ugarte Lantegiak (Berriz), Azkoin, Talleres Mendizabal (Zumarraga) eta Egamaster (Vitoria-Gasteiz). Zein sektoretarako lan egiten dute nagusiki?

Sektore/bezero garrantzitsuenak automobilgintza, energia eta trenbidea dira, baina, horrez gain, eraikuntza, nekazaritza-merkatua, aeronautika eta abar finkatzeko elementuen kontsumo handia dute. 

Nola eragiten die pandemiaren ondoriozko krisiak? 

Gure kasuan, eragin handia du guregan; izan ere, proiektua lankidetzan oinarritzen da, eta horrek konfiantza eskatzen du bazkideen artean. Horren harira, konfiantza ez da finkatzen eta ez da ematen, pixkanaka sortzen da elkarrekin jardun ahala, eta elkarrekintza bateratu hori argi eta garbi zailtzen du COVID-19k eragindako egoerak. 

Euskadin bada kluster sare indartsu bat, duela urte batzuetatik hona finkatu dena. Elkarte hau sortzeko beharra zerk eragin du, eta zer harreman duzue edo izan nahi duzue etorkizunean klusterrekin? 

Harreman estuak ditugu finkatzeko elementuen kontsumitzaile garrantzitsuak diren merkatuak dituzten kluster desberdinekin. Izan ere, gure elkarteko kide asko kluster desberdinetako kide dira jada, eta horietan sartzeko lehentasuna dugu. Sektore jakin batzuetan proiektuak definitzen diren heinean, gure aldetik laguntza eta lankidetza gisa balio diezaguketen eragile guztiekin harremanak estutuko ditugu. 

Zein dira epe motzeko etorkizuneko planak, 2021 honetarako? 

2021 abian jartzeko urtea da, nahiz eta azaroan egin genuen batzar konstituziogilea edo fundazio-batzarra egin zenetik merkatuan gauden (are lehenagotik ere ari gara elkarrizketak izaten lankidetzan I+G proiektuak planteatu dizkiguten hainbat bezerorekin). 

Hurrengo urtean bi mahai edo batzorde jarriko ditugu martxan, produktuari eta merkatuari buruzkoak. Batzorde horietan jarriko dira mahai gainean interes partekatuak eta lankidetza-proiektuen aktibazioa. Barneko jarduerak bazkideentzat esklusiboak dira. 

Lehenengo ekitaldian, mahai horiek “koipeztatuko” ditugu, eta, aldi berean, proiektuak jasoko ditugu, eskariaren araberako zerbitzuen modalitatean. Bazkideak diren enpresekin lan egingo dugu, bazkide ez diren sektoreko enpresekin eta ere, eta, batez ere, gure bazkideen bezeroekin edo finkatze-elementuak kontsumitzen dituzten enpresa handiekin. 

Orain arte bezala, FEXeko langileen etengabeko prestakuntza izango da jarduera garrantzitsuetako bat. Prestakuntza jasotzen jarraituko dugu, eta prestakuntza horren edukiak bazkideen eskura jarriko ditugu. 

Ikusten ditugun beharren arabera egin daitezkeen inbertsioak aztertuko ditugu, eta gure kolaboratzaile-sarearekiko harremanak estutzen jarraituko dugu. Sare horretan, kolaboratzaile teknologikoez gain (Tekniker, Azterlan, Lortek, Tecnalia, Tknika), lehentasunezko kolaboratzaile bat dugu, Miguel Altuna Institutua eta laguntza ematen diguten bi laguntzaile instituzional. 

SPRI Taldeak euskal enpresen I+G bultzatzen du tresnekin, aktiboekin, laguntzekin, lantalde eta aliantzekin, ikerketa sustatzeko eta teknologia berriak sortzeko. Hori dena Elkartek, Emaitek edo Hazitek bezalako programen bidez lortzen da, eta horien informazioa hemen dago eskuragarri.