Ehungintzan ardi latxaren artileari balioa emateko euskal enpresek hainbat proiektu berritzaile martxan jarri dituzte
Ardi latxa Euskadiko sinbolo bat da. Gaur egun, milioi bat ardi inguru daude Euskadin, baina bere artilearekin arazo bat dago. “Landa Garapeneko Elkarteen arabera, azken 4 urteetan, 2016az geroztik, artileak ez du merkatu balorerik, eta administrazioa bakarrik aritu da artilea biltzen eta deuseztatzen, horrek dakarren kostuarekin”, adierazi du 0 kilometroko material horri balioa emateko agertu diren proiektuen arduradunetako batek, ehungintzan erabil daitekeena.
Proiektu horietako baten buru Ternua da, Arrasaten kokatuta dagoen euskal ehungintza enpresa. Proiektuak Artileshell du izena, eta izen hori eman diote ardi latxaren artiletik sortutako materialari. Materiala termorregulatzailea da, hau da, gorputzeko tenperatura mantentzen du, eta hezetasunaren kanporatze azkarra du, baldintza meteorologiko txarretan oso baliogarria den ezaugarria.
Proiektuaren arduradunen arabera, “ardi latxa sinbolo bat da gure herriarentzat, paisaia eta ekosistemak zaintzen gehien laguntzen duen espezieetako bat, hain zuzen ere”. Hori dela eta, 2009tik ari dira lanean beren artileari balioa ematea helburu duen proiektu honetan. Hainbat fase izan dituzte: “gure jaken barruan isolatzaile gisa erabil genezakeen material bat sortzea izan zen ikerketaren ardatza, lumarekin edo isolatzaile sintetikoekin egiten dugun bezala”. Eta ikerketa horren ondorioz, material hau sortu dute, aurtengo urrian dendetan eskuragarri egongo dena gizonentzat eta emakumeentzat.
Ardi latxaren artilea erabiltzea ardatz nagusi duen beste proiektu bat ‘Latxa artilea hainbat merkatutan merkaturatzeko ehun-balorizazioaren alternatibak‘ proiektua da. Bertan, proiektuaren buru den Latxa Esnea kooperatibak, Neikerrek, Urkomek eta Maria Clé diseinatzaileak parte hartzen dute, Eusko Jaurlaritzaren laguntzarekin. Proiektua martxan dago, eta, bioekonomian espezializatuta dagoen Miriam Pinto Neikerreko ikertzaileak dioenez, “latxa ardiaren artilezko ehun bat lortzeko helburua dugu, jantzigintzarako egokia eta azalean kontaktu atsegina izango duena”.
Helburu horrekin, berokiak egiten ari dira, 2021. urtearen erdialdean saltzeko ideiarekin. “Markako beroki hauek tokian tokikoari balioa ematen saiatuko dira, diseinu zaindua eta artisau-lanketa bateratuz. Jantzi atenporalak, iraunkorrak, diseinu leunekoak eta jantzigintza zaindukoak dira”, adierazi du Pintok.
Euskal enpresen artean berrikuntza bultzatzeko, enpresa txiki eta ertainetatik konpainia handietaraino, SPRI Taldeak Hazinnova eta Innobideak bezalako programak eta laguntzak ditu. Hemen kontsulta daitezke.
