Espainiak Aljeriarekin duen gatazka komertziala eta Euskadin izan dezakeen eragina
Harremanak etetea eta esportazioen blokeoa
Euskal esportazioen %0,16 soilik bideratzen da Aljeriara, eta horrek mugatzen du gatazkaren eragina maila orokorrean, nahiz eta enpresa zehatzei kalte egin.
2022ko ekainaren 8an, Aljeriak Espainiarekin zuen Adiskidetasun Ituna bertan behera utzi zuen eta atzerriko merkataritza-operazioetarako banku-domeinuak izozteko agindua eman zuen. Neurri horrek esportazioen blokeoa eragin zuen berehala, bereziki kontratuak ixteko edo negoziatzeko fasean zeuden enpresen kasuan. Europar Batasunak salatu zuen neurri horrek EB-Aljeria Elkartasun Hitzarmena urratzen zuela.
Espainiako Estatu osoan, Aljeriarekin egindako merkataritza 7.000 milioi euro ingurukoa da urtero; Euskadiren kasuan, berriz, askoz txikiagoa: 74,3 milioi euro 2021ean, hau da, euskal esportazioen %0,16 besterik ez.
Sektore-arriskuak eta merkataritza-operatiba
Aljeriak ezarritako banku-blokeoarekin ezinezkoa da nazioarteko ordainketak egitea, eta horrek ziurgabetasuna areagotzen du esportatzaileentzat.
Ez dago euskal enpresentzat arrisku sistemikorik, baina bai sektore jakin batzuetan eragin nabarmenak. Adibidez, gasa hornituta jarraitzen du, baina Sonatrach enpresarekin prezioak berriz negoziatzeko prozesua abiatu da. Halaber, papera eta kartoia ekoizten duten enpresak eta mekanikako ekipamenduak fabrikatzen dituztenak izan daitezke kaltetuenetakoak, administrazio- eta logistika-murrizketengatik.
Aljerian, inportazio-eragiketa guztiak banku-domeinu baten bidez formalizatu behar dira, eta horrek Banku Zentralari ordainketak blokeatzeko ahalmena ematen dio. Egoera horrek zailtasun handiagoak sortzen dizkie euskal esportatzaileei.
Euskadi eta Aljeria arteko merkataritza-harremanak
130 euskal enpresa baino gehiagok esportatzen dute aldizka Aljeriara, eta gutxienez 11k presentzia zuzena dute, batez ere sektore estrategikoetan.
Azken urteetan, etengabe jaitsi dira euskal esportazioak Aljeriara, bereziki 2018tik aurrera. 2021ean, esportatutako produktu nagusiak izan ziren papera eta kartoia (%42) eta mekanikako ekipamenduak (%18,4). Inportazioak, berriz, txikiagoak dira, eta nagusiki beira eta ongarriak izan dira.
Aljeria ez da merkatu estrategiko nagusietako bat, baina gutxienez 130 euskal enpresek esportatzen dute aldizka, eta 11 enpresa baino gehiagok tokiko presentzia dute, batez ere aholkularitza, energia, garraioa eta eraikuntza sektoreetan.
Aljerian presentzia duten euskal enpresak
Basque Trade & Investment erakundeak harreman zuzena du kaltetutako enpresekin, eta laguntza eskaintzen die merkataritza-gatazkaren ondorioei aurre egiteko.
Jasotako datuen arabera, gaur egun euskal enpresen 12 ezarpen daude Aljerian; horietako bakarra da ekoizpenekoa (logistikakoa) eta gainerakoak komertzialak. Enpresa gehienak sektore estrategikoetan daude kokatuta, eta arrisku orokorra mugatua bada ere, jarduera jakin batzuek eragin zuzena izan dute blokeoan.
Basque Trade & Investment erakundeak harreman zuzena mantentzen du tokiko enpresekin eta laguntza eskaintzen die ziurgabetasun-egoera honetan.
