Hazitek proiektu batek Hesteetako Gaixotasun Inflamatoriorako diagnostiko-sistema eta terapia berriak garatu ditu
Faes Farma, farmazia-sektorean liderra den enpresa bizkaitarra, Hesteetako Gaixotasun Inflamatoriorako (HGI) diagnostiko-sistema eta terapia berriak garatu dituen proiektu baten buru izan da. HANTURA izena du, eta 2022-2024 aldiko Hazitek proiektu estrategikoetako bat izan da.
Horretarako, honako hauen laguntza izan du: Arabako i+Med kooperatiba, farmazia- eta bioteknologia-arloko soluzioen garapenean espezializatua; Gipuzkoako Naru Intelligence healthtech startup-a, AAk sustatutako software-soluzioak garatzen, baliozkotzen eta ezartzen espezializatua, pazienteen datu klinikoetatik abiatuta ebidentzia zientifikoa eta terapeutikoa sortzeko; eta The Art of Discovery (TAD) enpresa bizkaitarra, giza gaixotasunak tratatzeko konposatu berrien ebaluazio aurreklinikorako irtenbide teknologiko berritzaileak garatzen dituena.
Joan den abenduaren 31n amaitu zen proiektuan, bazkide bakoitzak I+G+Bko jarduera zehatzak eta proiektuaren helburuarekin lotutakoak egin ditu. Faes Farma HGIa tratatzeko farmako berrien garapenean zentratu da. Bitartean, I+Med gaixotasunaren tratamendurako printzipio aktiboen askapen kontrolaturako bideratze-sistemen garapenean kontzentratu da; Naru gaixotasunaren jarraipenerako eta ikerketa asistentzialerako teknologiaren garapenean; eta, azkenik, TAD HGIa aztertzeko eredu esperimental berrien garapenean.
HANTURAk, gainera, Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzaren Euskal Sareko (ZTBES) eragileen parte-hartze zabala izan du: Tecnalia; CIC bioGUNE; CIC biomaGUNE; Gaiker; Vicomtech; Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU/UPV) Metodologia Sintetiko Berrien Taldea; UPV/EHUko Mikro eta Nano Teknologia, Biomaterial eta Zelulen Taldea (NanoBioCel); UPV/EHUko METABOLOMIPs ikerketa-taldea; Plentziako Itsas Estazioa (UPV/EHU); Biofisika Bizkaia Fundazioa; eta BIOEF – Berrikuntza + Ikerketa + Osasuna Eusko Fundazioa (BioCruces, BioAraba y BioDonostia).
Sare zabal horri esker, proiektua emaitza positiboekin amaitu da. Zehazki, Faes Farmak Mesalazinazko bi sendagai berri garatu ditu, eta agentzia arautzaileek onartu ondoren, HGIa duten pazienteentzako tratamendu-aukerak zabalduko dituzte. Era berean, “drug discovery” programaren barruan, molekula berri bat hautatu da garapen aurreklinikorako.
Aldi berean, i+Medek HGIa tratatzeko formulazioen hiru prototipo lortu ditu. Naruk, gainera, laguntza-oinarria duen datu-eredu bat garatu du, eta horren gainean aplikazio mugikor bat eraiki du, HGIa duten pazienteek beren osasun-egoeraren berri eman dezaten. Aldi berean, Machine Learning-en algoritmo bat garatu da asistentzia-datu berriak modu sintetikoan sortzeko, hipotesi prediktiboen ikerketa sustatzeko helburuarekin. Azkenik, TADek gizakien translazioa mugatzen duten egungo eredu esperimentaletan dauden arazoak identifikatu ditu, eta giza erantzun immunologikoa duen HGI eredu esperimental bat proposatu du, gaixotasuna hobeto ulertzeko eta gizakietara estrapolatu daitezkeen emaitzak lortzeko.
“Emaitza horiek HGI tratatzeko sendagai berriak izatea dakarte, Faes Farmaren porfolioa osatuko dutenak. Era berean, HGIren tratamendurako alternatiba terapeutiko berrien garapenean aurrera egiten laguntzen dute, etorkizunean i+Med produktuen zorroa zabalduko dutenak. Bestalde, aukera ematen diote Naruri tresna digitalak izateko HGIa duten pazienteen arreta asistentziala hobetzeko, eta TADri, berriz, garrantzi traslazional handiagoko HGIren eredu bat lortzeko, gaixotasuna hobeto ulertzea erraztuko lukeena, giza pazienteetara emaitzak zehatzago estrapolatuz eta terapia eraginkorragoen garapena azkartuz”, dio partzuergoak.
Hemendik aurrera, bazkide bakoitzak aurreikusitako jarduerekin jarraituko du. Horien artean, Faes Farmak molekula berriaren garapen aurreklinikoa eta Mesalazinako bi sendagai berrien garapen klinikoa amaituko ditu, agentzia arautzaileek onar ditzaten eta ondoren merkaturatu daitezen; eta I+Medek azken formulazioaren garapena eta eskalatze-prozesuen optimizazioa izango ditu ardatz. Bestalde, Naruk eta TADek produktu/zerbitzu lerro berri bat irekitzea baloratuko dute, HGIren eremuan merkatu-nitxo berriak eskuratzeko aukera emango lukeena”.
SPRI Taldeak euskal enpresen I+G bultzatzen du tresnekin, aktiboekin, laguntzekin, lantalde eta aliantzekin, ikerketa sustatzeko eta teknologia berriak sortzeko. Elkartek, Emaitek edo Hazitek bezalako I+Grako laguntza programak kontsulta itzazu.
