AJL Ophthalmic-ek begiko kirurgian zehaztasuna hobetzeko sistema digital bat garatu du
LIMARKER proiektuak, Arabako AJL Ophthalmic enpresak sustatua, erronka kliniko bat soluzio teknologiko propio bihurtu du, begietako kirurgian doitasuna hobetzera bideratua. Proiektuak aukera ematen du kornea markatzeko ardatzaren posizionamendua digitalizatzeko, prozedura kontrolatuagoetara jotzeko eta enpresak gailu mediko adimendunak garatzeko duen gaitasuna indartzeko.
Fast Track Innobideak programaren barruan jarri da abian proiektua. Fast Track Innobideak SPRIk sustatutako laguntza-programa bat da, berrikuntza-proiektuak bultzatzeko eta euskal industriako enpresa-txiki eta ertainetan teknologia digitalak azkarrago sartzeko. Eva Larra Mateos AJL Ophthalmic-eko Erregulazio Gaien eta Produktu Berriaren Garapenaren zuzendariaren arabera, “LIMARKERek doitasuna behar kliniko bat bihurtzeko aukera eman digu, abantaila teknologiko ukigarria”.
Zer erronka, behar edo aukera antzeman zenuten zuen enpresan berrikuntza-proiektu hau abian jartzeko?
Begi barneko lente torikoek astigmatismoa zuzentzen dute, eta kataraten eta errefraktiboaren kirurgian erabiltzen dira. Lente esferikoek ez bezala, begiaren gainean aurrez planifikatutako ardatzarekiko doitasunez lerrokatuta geratzea da haien eraginkortasuna. Horretarako, ebakuntza egin aurretik, kornea-marka bat egin behar da, kirurgialariari erreferentzia egiteko. Markatze horretan edo lentearen atzeko lerrokatzean akats angeluar bat gertatuz gero, emaitza errefraktiboa eta pazientearen ikusmen-kalitatea kolokan egon daitezke.
Testuinguru horretan sortu zen LIMARKER. Proiektua premia oso zehatz bati erantzuteko sortu zen: lentea lerrokatu behar den erreferentzia ardatza begira ahalik eta zehaztasun eta erreproduzigarritasun handienarekin eramatea. Ohartu ginen kornea markatzea urrats kritikoa zela, eta aukera bat kontrol teknologiko handiagoa txertatzeko eskuz egin ohi den maniobra bati.
Zertan oinarritu da proiektua eta zeintzuk izan dira azken urte honetan egindako aurrerapen edo garapen nagusiak?
LIMARKER proiektuaren helburua laguntza digitaleko sistema bat garatzea izan da, kirurgilariari markatze-angelua ezartzen laguntzeko eta aldagarritasun-iturri potentzial bat murrizteko; izan ere, prozedura horretan, gradu gutxi batzuk garrantzitsuak izan daitezke emaitza errefraktiborako eta pazientearen ikus-kalitaterako.
Sistema honek gorputz elektroniko berrerabilgarri bat du, kontrol-elektronika, motorra, LCD pantaila, bateria kargagarria eta USB-C konexioa dituena, eta erabili eta botatzeko polikarbonatozko muturrak, maila medikokoak, esterilak eta erabilera bakarrekoak, kornea ukitzen dutenak. Azken urtean, mekanika, elektronika eta kontsumigarria integratzea, kalibrazioa kontrolatzeko sistema garatzea eta hasierako kontzeptua erabilera erreal, errepikagarri eta oftalmologikorako kontrolatutako gailu bihurtzea izan dira aurrerapausoak.

Proiektua gauzatu bitartean, zer zailtasun edo ezusteko izan zituzten eta nola egin zieten aurre?
Erronka nagusietako bat sistemako elementu guztiek doitasun-multzo bakar gisa funtziona dezaten lortzea izan da. Ez zen nahikoa angelu bat hautatzeko gai zen gailu elektroniko bat diseinatzea: beharrezkoa zen mugimenduaren transmisio mekanikoa puntaraino ziurtatzea, kontsumigarria behar bezala kokatzea, markagailuaren ergonomia eta posizionamenduaren erreproduzigarritasuna. Horri gehitu behar zaio osasun-produktu baten berezko konplexutasuna. Hasieratik landu behar dira segurtasunari, materialei, garbiketari, kontsumigarriaren antzutasunari, erabilgarritasunari, kalibrazioari eta erregulazio-dokumentazioari buruzko alderdiak. Erantzuna modu iteratiboan lan egitea izan da, kalibrazio-kontrol espezifikoak gehituz eta oinarri bat diseinatuz, aldizka pantailan hautatutako graduen eta kornea-markaketaren benetako posizioaren arteko egokitasuna egiaztatzeko.
Zer eragin izaten ari da proiektua zure enpresan? Zer emaitza edo onura nabarmentzen dira orain arte?
LIMARKER urrats garrantzitsua izaten ari da gure berrikuntza-gaitasunaren bilakaeran, garapen berean konbinatzen baititu ezagutza oftalmologikoa, diseinu mekanikoa, elektronikoa, osasun-produktua eta kontsumigarri esteril baten fabrikazioa. Emaitza nagusia behar kliniko oso zehatz bat soluzio teknologiko propio bihurtu izana da, markaketaren zehaztasunean oinarritutako balio-proposamen batekin. Gainera, inplanteak eta kontsumigarriak ez ezik, zirujauari lagunduko dioten eta prozedura kirurgikoaren etapetan kontrol handiagoa ekarriko duten tresna adimendunak ere garatzeko gaitasuna indartzen du proiektuak.
Zuen enpresan proiektu honek aldatu duena esaldi batean laburbildu ahal izango bazenute, zein izango litzateke?
LIMARKERek doitasuna behar kliniko bat bihurtzeko aukera eman digu, abantaila teknologiko ukigarria.
Nolakoa izan da AJLrentzat Fast Track Innobidean parte hartzea eta zer gomendatuko zenieke berrikuntza proiektu bati ekiteko asmoa duten beste enpresa batzuei?
Fast Track Innobideak ekimenean parte hartzea bultzada izan da hainbat diziplina uztartzen dituen proiektu bat egituratu eta bizkortzeko. Proiektu honek, bere izaeragatik, garapen teknologikoa, industrializazioa eta osasun-produktuen baldintzak koordinatzea eskatzen du. Laguntza mota honek potentziala duen ideia bat kontzeptu-proba batean bakarrik ez geratzeko laguntzen du, baizik eta merkatura transferitzeko soluzio aplikagarri eta prestatu baterantz aurrera egiteko. Beste enpresa batzuei gomendatuko genieke erabiltzailearen benetako arazo batetik abiatzea beti, hasieratik definitzea zer balio diferentzial frogatu nahi den eta teknologiari, fabrikazioari eta erregulazio-eskakizunei paraleloan ekitea. Berrikuntza sanitarioan, hiru dimentsio horiek lehen faseetatik txertatzeak geroko iterazio asko saihesten ditu.
Begiko kirurgian, desbideratze txiki bat erabakigarria izan daiteke. Zein arazo zehatz konpontzen laguntzen die LIMARKERek oftalmologoei eta pazienteei?
LIMARKERek puntu kritiko bat ebazten laguntzen du: korneako erreferentzia-ardatza zehaztasunez markatzen du, eta horren gainean lerrokatuko da begi barneko lente torikoa. Zirujauak behar diren graduak sartzen ditu, eta gailuak markatze-punta digitalki kokatzen du angelu horretan, kornea-marka egin aurretik. Profesionalarentzat, horrek erreferentzia kontrolatuagoa eta erreproduzituagoa ematen du desbideratze angeluarrarekiko bereziki sentikorra den maniobra batean. Pazientearentzat, azken helburua lente torikoa planifikatutako ardatzaren arabera jarri ahal izatea da eta, horrela, aurreikusitako astigmatismoa zuzentzen laguntzea.
Ideia batetik gailu mediko batera pasatzeak eskakizun tekniko eta erregulatzaile handiak eskatzen ditu. Zein izan da erronkarik handiena LIMARKERen garapenean?
Erronkarik handiena eskakizun kliniko bat —zehaztasun angeluarra— osasun-produktu sendo, erabilerraz eta egiaztagarri batera eramatea izan da. Horretarako, angeluaren hautespen digitala, sistemaren mugimendua, erabili eta botatzeko muturraren akoplamendua eta kornearekiko kontaktua bat datozela ziurtatu behar izan da, gorputz elektroniko berrerabilgarriaren eta erabilera bakarreko punta esterilen baterako funtzionamendua garatu eta dokumentatzeaz gain.
Kalibrazioa funtsezko alderdia izan da: LIMARKER-ek kontrol oinarri bat du, adierazitako graduen eta puntaren benetako posizioaren arteko konkordantzia egiaztatzeko aukera ematen duena. Erronka tekniko eta arautzaile horri gehitu zaio tokiko hornitzaileak aurkitzea zaila dela, beharrezko kalitate-, egiaztapen- eta kostu-baldintzekin, eta horrek agerian utzi du garrantzitsua dela hornikuntza-kate sendo bat izatea osasun-teknologia bat merkaturatzeko.
SPRI Taldeak aukera ematen die euskal enpresei haien jardueraren berri emateko bere informazio-kanaletan. Zure proiektua gure gaiekin lotuta badago (I+G+b, digitalizazioa, internazionalizazioa, ekintzailetza, berrikuntza…), Zutaz mintzo gara ekimenean parte har dezakezu. Gainera, laguntza- eta zerbitzu-programetara sar zaitezke.