NeutralPath, ‘zero isurpenetarako’ hiri-trantsizioa bideragarria, errentagarria eta erreplikagarria dela frogatu nahi duen Europako proiektua
NeutralPath proiektu europarrak klimatikoki neutroak diren hirietarako trantsizioa azkartzeko lan egiten du, Energia Garbi eta Positiboko Barrutiak (PCED) garatuz. Ekimena ‘Horizonte Europa’-ren ‘Hirien Misioa’ Europako programaren barruan kokatzen da, eta hiri-eraldaketa ‘zero isurpenerantz’ ikuspegi tekniko eta ekonomikotik bideragarria dela frogatzea du helburu, baita Europako beste hiri batzuetan erreplikagarria dela erakustea ere. Eta Euskaditik ere egiten du hori, Euskadin kokatuta dagoen Veolia Taldeko sozietateetako bati esker, ekimenaren bero-sarea diseinatzen baitu, eta Tecnalia-ri esker, PCED-en errendimendua ebaluatzen laguntzen baitu, urteko balantze energetikoaren eta CO₂-aren isurketen bidez.
Energia Garbi eta Positiboko Barrutiak (PCED) hiri-eremuak dira. Horietan, barrutia osatzen duten eraikinen energia-kontsumoa eta -ekoizpena aztertzen dira, balantze energetiko positiboa (urtean kontsumitzen duena baino energia gehiago ekoiztea) eta garbia lortzeko (ekoiztutako energia, gehienbat, energia-iturri berriztagarrietatik etortzea).
Horretarako, NeutralPath-ek irtenbide integralak garatzea planteatzen du, eraikinak energetikoki birgaitzea, tokiko energia berriztagarriak sortzea, energia biltegiratzeko sistemak eta mugikortasun elektrikoa konbinatzen dituztenak, hori guztia balantze energetiko partekatu berarekin. Horrela, Zaragoza eta Dresdetik, proiektuaren bi ‘hiri itsasargiak’, irtenbideak baliozkotzen dira, ondoren Gante, Istanbul eta Vantaa hiri errepikatzaileetara eraman ahal izateko.
Gaur egun, proiektua bere gauzatzeko laugarren urtean dago, 2023ko urtarrilean hasi baitzuen bere jarduera, eta 2027ko abenduan amaitzea aurreikusten baita. Hala, diagnostikoaren, diseinu teknikoaren eta gobernantzaren egituraketaren lehen faseak amaitu ondoren, NeutralPath hainbat hiri-irtenbideren ezarpen fisikoan eta tresna digitalen baliozkotzean murgilduta dago. Horien artean, nabarmentzekoak dira balantze energetikoa eta CO₂ isurpenen murrizketa zehaztasunez kalkulatzeko metodologiak, birgaitze energetikorako jarduketak eta eraginkortasun handiko klimatizazio-sistemen integrazioa, hala nola CO₂ bidezko bero-ponpak, berokuntza eta etxeko ur beroa ekoizteko. “NeutralPath-ek hiriek kontsumitzen dutena baino energia gehiago ekoitzi dezaketela frogatu nahi du, modu bideragarrian, errentagarrian eta erreplikagarrian ‘zero isurpenerantz’ aurrera egiteko”, azaldu du Estíbaliz Castrillejok, I+G+b taldeko kideak eta Veoliako iparraldeko proiektuko Project Managerrak.
Beraz, proiektuaren elementu bereizgarrietako bat ikuspegi integrala eta pertsonengan oinarritutakoa da. Klima-neutraltasunerako Laborategien (Climate Neutrality Labs) bidez, NeutralPath-ek herritarrak hiri-irtenbideen diseinuaren erdigunean kokatzen ditu, baterako sorkuntza-prozesuen bidez. Proiektua garatzen den bitartean, bilerak eta kontsulta-saioak antolatzen dira, auzokideek beren iritzia eman eta proiektuak bere ingurunerako planteatzen dituen irtenbideekin lotutako erabakietan parte har dezaten. Horrela, Europako ekimena ez da soilik eraikinetan edo azpiegituretan esku hartzera mugatzen; auzokideak beren hiriaren eraldaketan eragile aktibo gisa inplikatzea ere bilatzen baitu.
Aldi berean, gobernantza-, finantzaketa- eta araudi-irizpideak bateratzeko eta ‘hiri itsasargien’ arteko inpaktua neurtzeko lan egiten da, eredua etorkizunean erreplikatzea errazteko. Castrillejok adierazi du: “Herritarren parte-hartzea proiektuaren oinarrizko atal bat da, hiri-inguruneen benetako beharretara egokitutako irtenbideak diseinatzea ahalbidetzen baitu”. Zaragozako ‘hiri itsasargian’, adibidez, proiektuan parte hartzen duten erakundeek herritarrei eta eraikinetako bizilagunei kontsulta egiten diete, bereziki energia-pobrezia egoeran dauden auzokideei, haien beharrak ezagutzeko eta aurreikusitako jarduketen diseinuan kontuan hartzeko.
Testuinguru horretan, Veolia Taldeak funtsezko zeregina du NeutralPath-en, proiektuan parte hartzen duten hainbat dibisioren bidez. Horiek rol bereziak eta osagarriak dituzte proiektuaren barne, eta horietako bat, proiektuaren bero-sarearen diseinuaz arduratzen dena, Euskadin kokatuta dago. Horrela, ezagutza eta jardunbide egokiak partekatzen dira energia-zerbitzuetako talde desberdinen artean, bai bero-sarea diseinatzeko, bai Energia Garbi eta Positiboko Barrutiaren (PCED) negozio-eredua diseinatu eta ebaluatzeko. Konpainiaren helburua sortutako ezagutza hirientzat erreferentzia gisa balio izatea da, ondoren garatutako irtenbideak erreplikatu ditzaten.
Guztira, 25 erakundek osatzen dute proiektua, besteak beste, enpresek, zentro teknologikoek, unibertsitateek, administrazio publikoek, energia- eta hornidura-zerbitzuetako konpainiek eta komunikazioan eta gizarte-berrikuntzan espezializatutako erakundeek. Horien artean nabarmentzekoak dira Tecnalia, Cartif eta Circe zentro teknologikoak, Ganteko eta Dresdeko unibertsitateak eta parte hartzen duten hirietako udalak, besteak beste.
Horrela, 2027ko abendurako, NeutralPath-ek PCED-en bideragarritasun teknikoa, ekonomikoa eta soziala modu neurgarrian erakutsi nahi du, eta gobernantzarako gidak, gomendioak eta negozio-ereduak sortu nahi ditu, beste udalerri batzuen klima-trantsizioko proiektuak abian jartzen laguntzeko.
SPRI Taldeak aukera ematen die euskal enpresei haien jardueraren berri emateko bere informazio-kanaletan. Zure proiektua gure gaiekin lotuta badago (I+G+b, digitalizazioa, internazionalizazioa, ekintzailetza, berrikuntza…), Zutaz mintzo gara ekimenean parte har dezakezu. Gainera, laguntza- eta zerbitzu-programetara sar zaitezke.
