Tolosako ia mende bateko errotze industriala eta papera ebakitzeko teknologiaren arloko munduko lidergoa konbinatzen ditu Pasabanek
Ia mende bateko industriako ibilbidea ezin da denboran irauteko gaitasunarekin bakarrik azaldu. Papergintza-industriarako zehaztasun handiko makinetan espezializatutako Tolosako familia-enpresa da Pasaban, eta berrikuntzak, egokitzeko gaitasunak eta ezagutza espezializatuaren aldeko etengabeko apustuak markatu dute bere bilakaera. Gaur egun, ekoizpenaren % 96 esportatzen du enpresak, 40 herrialde baino gehiagotan dago presente, eta munduko merkaturik zorrotzenetako batzuentzat garatu ditu bere teknologiak. Dani García egungo CEOak Made in Basque Country programan azaldutakoaren arabera, segundoko lau folio-pakete inguru sortzeko gai den makina izan da enpresaren azken berrikuntza, eta Euskaditik lehiakorra izaten jarraitzeko asmoa duen industriako hobi-enpresa baten gaitasun teknologikoan jarri du berriro ere fokua.
Munduan parekorik ez duela diozuen teknologia garatu berri duzue. Zertan datza zehazki eta zer eskaintzen dio merkatuari?
Ziurrenik guztiok izango ditugu inprimagailurako erabiltzen ditugun folio-paketeak bulegoan. Amaitzean, kutxa bat irekitzen dugu, bilgarria kentzen diogu eta folioen pakete bat sartzen dugu inprimagailura. Garatu dugun makina honek pakete horiek ekoizteko balio du hain zuzen ere: paper-fabrika batean egindako dimentsio handiko paper-bobinak erabiltzen ditu eta prozesua osoa egiten du bildutako paketeak lortu arte, banatzeko prest. Kontsumitzaile gisa ikusten duguna produktu sinple bat da, baina konplexutasun teknologiko handia dago horren atzean. Ideia bat egiteko, pakete horiek 150 metro baino gehiagoko luzera duten lineetan ekoizten dira eta 200.000 osagarri baino gehiagok osatzen dituzte.
Eta zein da makina horren berezitasuna?
Ekoizpen-ahalmena. Gaur egun, merkatuko bere kategoriako makinarik produktiboena da, ia lau pakete egin baititzake segundo batean, 2.000 orrialde inguru.
Mende bat betetzear dago Pasaban. Zein izan da honaino iristeko gakoa?
Gure historian zehar hainbat etapa izan ditugu, eta horietako bakoitzak gako desberdinak izan ditu ziurrenik. Alabaina, elementu batzuk berdin mantendu ditugu, hala nola anbizioa, arriskuak hartzeko gaitasuna, bezeroarekiko orientazioa eta bezeroen beharrak asetzeko eta aurreikuspenak betetzeko konpromisoa. Horrez gain, funtsezkoa izan da etengabe hobetzen aritzea, eta, beste guztiaren gainetik, ia 100 urteotan enpresa honetan lanean aritu diren pertsona guztien konpromisoa.
Esango zenuke bide-orri hori izan dela munduko erreferente bihurtzen lagundu dizuena?
2010eko hamarkadara arte gutxi gorabehera, Alemaniako enpresekin lehiatzen ginen batik bat, haiek baitziren merkatuko erreferenteak eta produktu onak eskaintzen baitzituzten prezio baxuagoetan. Gaur egun, liderrak gara gure merkatuan, eta, beraz, posizio hori defendatu behar dugu, bikaintasun operatiboa landu eta gure lehiakortasuna mantendu. Lehen mailako produktua dugu, baina, aldi berean, gure gaur egungo lehiakideak baino askoz ere garestiagoak gara. Hori dela eta, eraginkortasuna eta balioa eskaintzen jarraitzeko gaitasuna funtsezkoak dira.
Halako enpresa espezializatu batean, zuen jarduera dibertsifikatzeko beharra sentitu duzue noizbait?
Bai. Izatez, askotariko soluzioak eta, kasu askotan, merkatu bakoitzerako oso pertsonalizatuak garatu izan ditugu gure historian zehar. Gure DNAren parte da hori. Bide horretan zehar merkatua dibertsifikatu dugu, baina kartoia eta papera manipulatzeko eta ebakitzeko gure gaitasunekin eta ezagutzarekin lotuta betiere. Folio-paketeak egiteko makina adibide egokia da, aurretik ezagutzen ez genuen produktu batean eta merkatu-hobi batean sartu baikara.
Horrez gain, soluzioak garatu dituzue elikagaientzako paperaren arloan…
Egia da azken urteetan beste segmentu batzuentzako soluzioak ere garatu ditugula, hala nola elikagaientzako papera edo diru-papera, eta gaur egun aitortza oso garrantzitsua dugu mundu mailan. Beste dibertsifikazio-proiektu batzuetan ere ari gara lanean, eta gure gaitasunak eta merkatuak zabaltzen jarraitzeko aukera ematea espero dugu.
Elikagaientzako papera diozu… Zer zentzutan?
Ipar Amerikako merkatura joan behar dugu horretarako, elikadura azkarraren sektorera, eta, zehazki, hanburgesen sektorera. Herrialde horretara joaten bagara eta hanburgesa bat jaten badugu edozein frankiziatan, hanburgesa horren paperezko bilgarria Pasabanen makina batekin ebakiko zuten ziurrenik.
Eta zehaztasun teknologikoa esan dakioke horri?
Esan dakioke eta esan behar zaio; izan ere, hanburgesa bat biltzeko paper zati bati buruz soilik ari garela dirudien arren, kasu honetan, McDonald’s edo Burger Kingen moduko kate baten logotipoak ondo zentratuta egon behar du paper bilgarrian, zehaztasun milimetrikoekin. Kontsumitzailea ziurrenik ez da ohartuko hanburgesa jaterakoan, baina horren atzean teknologia oso sofistikatua dago, ikusmen-sistemekin, sinkronizazio oso zehatzarekin eta ekoizpen-abiadura handiekin. Hortaz, norbait Estatu Batuetako McDonald’sera edo Burger Kingera joaten bada, oso litekeena da bilgarri hori Pasabanen makina batek egindakoa izatea.
Eta diru-papera?
Mundu osoko banku zentralentzako egiten dugulako lan aspalditik. Gure bezeroen behar oso espezifikoentzako soluzioak garatu izanaren emaitza da. 80ko hamarkadan, “erregistroaren arabera” lan egiteko ebakitzaile bat eskatu zigun bezero batek. Horrek esan nahi du paperak irudi bat duela —kasu horretan, ur-marka bat—, eta irudi hori orriaren leku jakin batean gelditzeko moduan egin behar dela ebaketa. Teknologia hori funtsezkoa da diru-papera fabrikatzeko, eta proiektu horri esker eskuratu genituen gerora merkatu horretan sartzeko beharrezko gaitasunak. 1995ean fabrikatu genuen diru-papera ebakitzeko gure lehenengo makina, Ukrainako Banku Zentralarentzat. Ordutik, gure posizioa finkatuz joan gara munduko erreferente bihurtu arte eta mundu osoko banku zentralik garrantzitsuenetako batzuekin egin dugu lan: Frantzia, Herbehereak, Polonia, Txina, India, Uzbekistan, Errusia edo Ukraina, besteak beste.
Merkatu finantzarioaren hobi horren barruan harreman berezia duzue Espainiako Moneta eta Tinbre Fabrika Nazionalarekin (FNMT). Zertan datza?
Lankidetza estua izan dugu haiekin erronka teknologiko handiei aurre egiteko, eta gerora arrakasta handiak lortu ditugu erronka horiekin, hala nola MAESekin, billeteei segurtasuneko elementu jakin batzuk aplikatzeko makinarekin: leihoa, Europako irudia daraman foil-tira zehatz-mehatz zentratuta edo tinta iridiszentea, besteak beste. Izatez, egun erabiltzen ditugun euroen billetetako asko Pasabanen makinekin egin dira.
Beti nabarmendu duzue zuen ia ehun urteko ibilbideak Euskadiko kultura industrialarekin lotutako balio tradizionalak izan dituela oinarri. Zein nabarmenduko zenituzkete?
Gure gizartearen balio oso bereizgarriak dira, eta, zaindu eta sustatu egin beharko genituzke, besteak beste, esfortzua, konpromisoa, pertseberantzia eta umiltasuna. Orain arte funtzionatu digu formula horrek eta gure enpresa-kulturaren parte da. Gainera, bezeroarekin dugun harremana ondo laburtzen duen lelo bat dugu oso barneratuta: “Inoiz ez dugu bezero bat abandonatzen”.
Eta ziurgabetasun ekonomikoak eta geopolitikoak markatutako gaur egungoaren moduko testuinguru batean, zer espero dezake Pasabanek etorkizunean?
Esan duzun moduan, gaur egungo koiuntura oso konplexua da. Geopolitikak gero eta gehiago baldintzatzen ditu jarduera ekonomikoa eta enpresariala, eta ziurgabetasun maila altua da. Pasabanen ere igartzen ari gara inpaktu hori eta aurre egin nahian ari gara. Baina erabateko konpromisoa dugu enpresaren etorkizunarekin eta Euskadin dugun errotzearekin. Enpresa oso euskalduna gara eta harro gaude gure inguruan aberastasuna sortzeaz. Ia 100 urte daramatzagu merkatuan. Une zailak izan genituen iraganean, eta etorkizunean etor daitezkeen zailtasunak gainditzeko konpromisoa ere badugu. Hala ere, iraganak ez du etorkizuna bermatzen. Errealitate berrietara egokitzeko gai izan behar dugu, eta lehiakortasuna eta eskakizunak geroz eta handiagoak dira. Eta Pasabanen parte garen pertsona guztien ahaleginarekin soilik egin dezakegu hori; presente eduki behar dugu hurrengo belaunaldiei uzteko moduko ondarea eraiki behar dugula, aurrekoek gurekin egin zuten moduan.
